Ifodali harakatlar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 402-b. — ziyouz.com
Ifodali harakatlar - turli psixik (ayniqsa, hissiyotli) xrlatlarda yuzaga kelib, şu holatlarning taş-qi alomati va ifodasi bölgan harakat. Mimika, pantomimat yaqqol namoyon böladi. Keng ma'noda hissiyotli keçin-malarni ifodalovçi tovuş ohanglarini, şuningdek, bu keçinmalar b-n ayni vaqtda qon tomirlari, nafas organlari, sekretsiya bezlarida sodir böladigan özgarişlarni ham öz içiga oladi. I.h. hissiyotli keçinmalarni mufassal va ta'sirli ifodalaşda turli voqsalar tafsilotini boşqa kişilarga yetkazişda muhim rol öynaydi. Undan aktyorlar, söz ustalari, pedagoglar keng foydalanadi.
Olimlar faqat odamdagi va yuksak rivojlangan hayvonlardagi I.h.ni emas, balki sudralib yuruvçi hayvonlar, baliklar, quşlarning I.h.ini ham örganadilar (bu işlar, ayniqsa, etologiya doirasida keng miqyosda olib boriladi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИФОДАЛИ ҲАРАКАТЛАР - турли психик (айниқса, ҳиссиётли) хрлатларда юзага келиб, шу ҳолатларнинг таш-қи аломати ва ифодаси бўлган ҳаракат. Мимика, пантомимат яққол намоён бўлади. Кенг маънода ҳиссиётли кечин-маларни ифодаловчи товуш оҳангларини, шунингдек, бу кечинмалар б-н айни вақтда қон томирлари, нафас органлари, секреция безларида содир бўладиган ўзгаришларни ҳам ўз ичига олади. И.ҳ. ҳиссиётли кечинмаларни муфассал ва таъсирли ифодалашда турли воқсалар тафсилотини бошқа кишиларга етказишда муҳим роль ўйнайди. Ундан актёрлар, сўз усталари, педагоглар кенг фойдаланади.
Олимлар фақат одамдаги ва юксак ривожланган ҳайвонлардаги И.ҳ.ни эмас, балки судралиб юрувчи ҳайвонлар, баликлар, қушларнинг И.ҳ.ини ҳам ўрганадилар (бу ишлар, айниқса, этология доирасида кенг миқёсда олиб борилади).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.