Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ignitron

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47-b. — ziyouz.com

    Ignitron (lot. ignis — olov va (elektr) ron) — simob katod va boşqariladigan yoy razryadyam bir anodli ion asbob. Işi gazlardagi yoy razryadga asoslangan. I. da kremniy karbidi yoki bor karbididan qilingan qöşimça elektrod — yoqqiç işlatiladi. Yoqqiçga kuçlaniş berilganda yoqqiç b-n simob katodning tutaşgan qismida uç-kun çiqadi. Şunda asosiy anod yoy razryadini xrsil qiladi. Yoqiş kuçlanişi fazasini asosiy kuçlaniş fazasiga nisbatan özgartirib, I. dan ötuvçi tok miqdorini boşqariş mumkin. I. metall va şişa qobiqii qilib işlab çiqariladi. Metall qobiqli I. tok kuçining örtaça qiymati 20—700 a (anoddagi kuçlaniş amplitudasi 5 kV gaça), şişa qobiqli I.da — 100 a gaça (5 kV) böladi. I. kuçli töğrilovçi qurilmalar, elektr yuritmalar, elektr payvandlaş qurilmalari, t.y. lardagi kiçik elektr st-yalari va b. joylarda işlatiladi. I. örniga yarim ötkazgiçli qurilmalar ham işlatilmoqda.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИГНИТРОН (лот. ignis — олов ва (электр) рон) — симоб катод ва бошқариладиган ёй разрядям бир анодли ион асбоб. Иши газлардаги ёй разрядга асосланган. И. да кремний карбиди ёки бор карбидидан қилинган қўшимча электрод — ёққич ишлатилади. Ёққичга кучланиш берилганда ёққич б-н симоб катоднинг туташган қисмида уч-кун чиқади. Шунда асосий анод ёй разрядини хрсил қилади. Ёқиш кучланиши фазасини асосий кучланиш фазасига нисбатан ўзгартириб, И. дан ўтувчи ток миқдорини бошқариш мумкин. И. металл ва шиша қобиқии қилиб ишлаб чиқарилади. Металл қобиқли И. ток кучининг ўртача қиймати 20—700 а (аноддаги кучланиш амплитудаси 5 кВ гача), шиша қобиқли И.да — 100 а гача (5 кВ) бўлади. И. кучли тўғриловчи қурилмалар, электр юритмалар, электр пайвандлаш қурилмалари, т.й. лардаги кичик электр ст-ялари ва б. жойларда ишлатилади. И. ўрнига ярим ўтказгичли қурилмалар ҳам ишлатилмоқда.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.