Iguanalar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48-b. — ziyouz.com
Iguanalar (Iguanidae) — kaltakesaklar oilasi. Tanasining şakli va rangi har xil. Uzunligi bir neça sm dan 2 m gaça (Iguana iguana). Boşi juda köp mayda qalqonçalar b-n krplangan. Agamalarga öxşaydi, ulardan tişlarining jağiga içki tomondan yopişganligi b-n farq qiladi. Oyoqlari yaxşi rivojlangan. 500 ga yaqin turi ma'lum. Şim. va Jan. Amerika, Madagaskar va ayrim Polineziya orollarida tarqalgan. Köpçiligi örmonlarda daraxtlar şoxida, çöl va toğlarda yaşaydi, ayrim turlari umrining bir qismini suvda ötkazadi. Asosan, haşarotlar va b. mayda umurtqasiz hayvonlar b-n oziqlanadi, ayrim turlari ösimlikxör. Tuxum qöyib köpayadi, bir qança turlari tuxumdan tirik tuğadi. Göşti, tuxumi va te-risidan foydalaniladi. 13 turi va köpçilik kenja turlari Tabiatni muhofaza qiliş xalqaro ittifoqi Qizil ki-tobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИГУАНАЛАР (Iguanidae) — калтакесаклар оиласи. Танасининг шакли ва ранги ҳар хил. Узунлиги бир неча см дан 2 м гача (Iguana iguana). Боши жуда кўп майда қалқончалар б-н крпланган. Агамаларга ўхшайди, улардан тишларининг жағига ички томондан ёпишганлиги б-н фарқ қилади. Оёқлари яхши ривожланган. 500 га яқин тури маълум. Шим. ва Жан. Америка, Мадагаскар ва айрим Полинезия оролларида тарқалган. Кўпчилиги ўрмонларда дарахтлар шохида, чўл ва тоғларда яшайди, айрим турлари умрининг бир қисмини сувда ўтказади. Асосан, ҳашаротлар ва б. майда умуртқасиз ҳайвонлар б-н озиқланади, айрим турлари ўсимликхўр. Тухум қўйиб кўпаяди, бир қанча турлари тухумдан тирик туғади. Гўшти, тухуми ва те-рисидан фойдаланилади. 13 тури ва кўпчилик кенжа турлари Табиатни муҳофаза қилиш халқаро иттифоқи Қизил ки-тобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.