Ijtimoiy struktura
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 64–65-b. — ziyouz.com
Ijtimoiy struktura - ijtimoiy tuzum tarkibiy qismlari örtasidagi barqaror va tartiblaşgan aloqalar tarmoği. Ijtimoiy guruhlar munosabatlari, mehnat taqsimoti, ijtimoiy tartibotlar (davlat va b.) xususiyati b-n belgilanadi. Aholining I.s.si, şuningdek, uning kasbhunar, milliy, jins, yoş, madaniy va b. belgilari böyiça bölinişini ham öz içiga oladi. I.s. ijtimoiy hayot xususiyatini özida ifoda etib, jamiyatni taşkil etuvçi elementlar örtasidagi munosabatlarni aks ettiradi. 19-a. da yaşagan ijtimoiy fanlar tadqiqotçilari (ingliz olimi Radkliff-Braun va b.) jamiyatni muayyan qonuniyatlar asosida işlovçi maşina yoxud jonli organizmga taqqoslab örganganlar. I.s. nimalardan iborat, degan masalada turli ilmiy qaraşlar mavjud. Ba'zilar bu tuşunçani odamlar guruhlarining özaro umumiy munosabatlari majmui b-n boğlasa, boşqalar jamiyatdagi turli ijtimoiy tartibotlarni na-zarda tutganlar. Ayrim sotsiologlar I.s. ga muayyan ijtimoiy voqelikdagi özgarişlarni tavsiflaş imkoniyati sifatida karaydilar. I.s. real ifodala-nuvçi voqelik tarzida emas, u mavhum formula şaklida namoyon böladi. Şuning uçun I.s. ni muayyan şakllarga solib örganişga uriniş notöğridir. Ix. mazmuni özgarayotgan zamon va makon mohiyatiga muvofiq ravişda moslaşib, mutanosiblaşib boradi.
Mansur Bekmurodov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЖТИМОИЙ СТРУКТУРА - ижтимоий тузум таркибий қисмлари ўртасидаги барқарор ва тартиблашган алоқалар тармоғи. Ижтимоий гуруҳлар муносабатлари, меҳнат тақсимоти, ижтимоий тартиботлар (давлат ва б.) хусусияти б-н белгиланади. Аҳолининг И.с.си, шунингдек, унинг касбҳунар, миллий, жинс, ёш, маданий ва б. белгилари бўйича бўлинишини ҳам ўз ичига олади. И.с. ижтимоий ҳаёт хусусиятини ўзида ифода этиб, жамиятни ташкил этувчи элементлар ўртасидаги муносабатларни акс эттиради. 19-а. да яшаган ижтимоий фанлар тадқиқотчилари (инглиз олими Радклифф-Браун ва б.) жамиятни муайян қонуниятлар асосида ишловчи машина ёхуд жонли организмга таққослаб ўрганганлар. И.с. нималардан иборат, деган масалада турли илмий қарашлар мавжуд. Баъзилар бу тушунчани одамлар гуруҳларининг ўзаро умумий муносабатлари мажмуи б-н боғласа, бошқалар жамиятдаги турли ижтимоий тартиботларни на-зарда тутганлар. Айрим социологлар И.с. га муайян ижтимоий воқеликдаги ўзгаришларни тавсифлаш имконияти сифатида карайдилар. И.с. реал ифодала-нувчи воқелик тарзида эмас, у мавҳум формула шаклида намоён бўлади. Шунинг учун И.с. ни муайян шаклларга солиб ўрганишга уриниш нотўғридир. Их. мазмуни ўзгараётган замон ва макон моҳиятига мувофиқ равишда мослашиб, мутаносиблашиб боради.
Мансур Бекмуродов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.