Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ikki haqiqat nazariyasi

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 94-b. — ziyouz.com

    Ikki haqiqat nazariyasi falsafa va ilohiyotni haqiqatni biliş hamda xudoga yaqinlaşişning ikki mustaqil yöli deb talqin etuvçi ta'limot. U örta asr madaniyatiga aristotelizmning kirib kelişi b-n boğliq. I. h. n. Şarq falsafasi tarixida uzoq evolyutsion yölni bosib ötgan. Örta osiyolik mutafakkirlar Forobiy, Ibn Sino, Beruniy va boşqalar I. h. n.ga dastlab yaqinlaşganlar. I. h. n. 12—14- a.larda keng rivojlanib, Ibn Ruşd falsafasida takomilga yetgan. Ibn Ruşd qaraşlariga köra, falsafa atrofdagi olamni aql-idrok b-n biliş orqali insonni hakiqatga olib boradi. I.h.n. lotin averroizmida (Si-ger Brabantskiy, Paduya maktabi va b.) aniq ta'riflab berilgan. Aristotel ğoyalarini averroistik talqin qiliş xristian aqidalariga zid bölgan va u çerkov tomonidan qoralangan. I. h. n. falsafa tarixida ratsionalizmning rivojlanişiga turtki bergan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИККИ ҲАҚИҚАТ НАЗАРИЯСИ фалсафа ва илоҳиётни ҳақиқатни билиш ҳамда худога яқинлашишнинг икки мустақил йўли деб талқин этувчи таълимот. У ўрта аср маданиятига аристотелизмнинг кириб келиши б-н боғлиқ. И. ҳ. н. Шарқ фалсафаси тарихида узоқ эволюцион йўлни босиб ўтган. Ўрта осиёлик мутафаккирлар Форобий, Ибн Сино, Беруний ва бошқалар И. ҳ. н.га дастлаб яқинлашганлар. И. ҳ. н. 12—14- а.ларда кенг ривожланиб, Ибн Рушд фалсафасида такомилга етган. Ибн Рушд қарашларига кўра, фалсафа атрофдаги оламни ақл-идрок б-н билиш орқали инсонни ҳакиқатга олиб боради. И.ҳ.н. лотин аверроизмида (Си-гер Брабантский, Падуя мактаби ва б.) аниқ таърифлаб берилган. Аристотель ғояларини аверроистик талқин қилиш христиан ақидаларига зид бўлган ва у черков томонидан қораланган. И. ҳ. н. фалсафа тарихида рационализмнинг ривожланишига туртки берган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.