Ikki yoqli burçak
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 89-b. — ziyouz.com
Ikki yoqli burçak - umumiy bir töğri çiziqdan çiqadigan ikki yarim tekislik töplami. Umumiy töğri çi-ziq I. yo. b. qirrasi, yarim tekisliklar esa I. yo. b. yoklari deb ataladi. Qirrasi /, yoklari a va r bölgan I. yo. b. bunday belgilanadi: ot/r yoki <(a, R) yoki <(/) Agar I. yo. b.ning ikkala yoği uning qirrasi b-n birga bitta tekislikni taşkil qilsa, bunday burçak yoyiq burçak deyiladi. Burçak tekislikni ik-kita soqaga bölgani kabi yoyiq burçakdan farq qiluvçi I. yo. b. fazoni ikki-ta sohaga ajratadi, ulardan biri qavariq, ikkinçisi qavariq emas. Odatda, fazoning qavariq sohasi I. yo. b.ning içki sohasi, qavariqmas sohasi esa taşki sohasi deb ataladi. Agar içki soxa uçun qavariq soha qabul qilinsa, u holda I. yo. b. yoyiq burçakdan kiçik deyiladi. Agar içki soha uçun qavariq bölmagan soha qabul qilin-sa, I. yo. b. yoyiq burçakdan katta yoki ki-ruvçi ikki yoqli burçak deb ataladi. I. yo. b.ning qirrasiga perpendikulyar bölgan tekislik uni I. yo. b.ning çi-zikli burçagi deb ataladigan burçak böyiça kesib ötadi. Çizikli burçagi töğri burçak bölgan I. yo. b. töğri I. yo. b. deb ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИККИ ЁҚЛИ БУРЧАК - умумий бир тўғри чизиқдан чиқадиган икки ярим текислик тўплами. Умумий тўғри чи-зиқ И. ё. б. қирраси, ярим текисликлар эса И. ё. б. ёклари деб аталади. Қирраси /, ёклари а ва р бўлган И. ё. б. бундай белгиланади: ot/р ёки <(а, Р) ёки <(/) Агар И. ё. б.нинг иккала ёғи унинг қирраси б-н бирга битта текисликни ташкил қилса, бундай бурчак ёйиқ бурчак дейилади. Бурчак текисликни ик-кита соқага бўлгани каби ёйиқ бурчакдан фарқ қилувчи И. ё. б. фазони икки-та соҳага ажратади, улардан бири қавариқ, иккинчиси қавариқ эмас. Одатда, фазонинг қавариқ соҳаси И. ё. б.нинг ички соҳаси, қавариқмас соҳаси эса ташки соҳаси деб аталади. Агар ички соха учун қавариқ соҳа қабул қилинса, у ҳолда И. ё. б. ёйиқ бурчакдан кичик дейилади. Агар ички соҳа учун қавариқ бўлмаган соҳа қабул қилин-са, И. ё. б. ёйиқ бурчакдан катта ёки ки-рувчи икки ёқли бурчак деб аталади. И. ё. б.нинг қиррасига перпендикуляр бўлган текислик уни И. ё. б.нинг чи-зикли бурчаги деб аталадиган бурчак бўйича кесиб ўтади. Чизикли бурчаги тўғри бурчак бўлган И. ё. б. тўғри И. ё. б. деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.