Ikrom domla

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 104-b. — ziyouz.com

Ikrom domla IKROM DOMLA, Mulla Ikromça (taxalluslari; asl ismi Muhammad Ikrom ibn Abdusalom, 1847 — Buxoro — 1925) — Buxorodagi taraqqiyparvar ulamolardan, mufti va mudarris. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Ahmad Donişning ma'rifatparvarlik ğoyalariga qöşilib, madrasalardagi ta'lim tizimini tanqid qilgan, uni isloh kiliş yöllarini işlab çiqqan. 20-a. boşlarida mufti sifatida Buxorodagi jadid — yangi usul maktablarink mulla Abdurazzoq boşçiligidagi qadimiyçilarning guruxlaridan himoya qilgan. «Bedorin xobidagan va ogahi nodonon» («Uyqudagilarning uyğonişi va nodonlarning ogoh bölişi», 1910) risolasida Buxorodagi amirlik tuzumidan norozilik kayfiyatlari aks ettirilgan. Uşbu risoladan söng I. D. Buxorodan surgun qilinib, Peşkuga qozi qilib jönatilgan (1912—14). Buxoroda 1917y. aprel na-moyişidan keyin I.D. Ğuzorda qamoqqa olinadi. BXSR tuzilgaç, qisqa muddat ma'muriy idoralarda xizmat qiladi.

I.D. Buxoroda köplab şoirlarga, jumladan, Ayniyga ustozlik va homiylik qilgan. Fayzulla Xöjayev va Ayniy özlarining Buxoro inqilobi tarixiga bağişlangan asarlarida I.D.ning taraqqiyparvarlik faoliya-tiga yuksak baho berişgan.

Ad.: Ayniy S, Buxoro inqilobi tarixi uçun materiallar, Asarlar, 1-j., T., 1963;' Xöjayev F., Buxoro inqilobining tarixiga materiallar, T., 1997.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ИКРОМ ДОМЛА, Мулла Икромча (тахаллуслари; асл исми Муҳаммад Икром ибн Абдусалом, 1847 — Бухоро — 1925) — Бухородаги тараққийпарвар уламолардан, муфти ва мударрис. Бухоро мадрасаларида таҳсил олган. Аҳмад Донишнинг маърифатпарварлик ғояларига қўшилиб, мадрасалардаги таълим тизимини танқид қилган, уни ислоҳ килиш йўлларини ишлаб чиққан. 20-а. бошларида муфти сифатида Бухородаги жадид — янги усул мактабларинк мулла Абдураззоқ бошчилигидаги қадимийчиларнинг гурухларидан ҳимоя қилган. «Бедорин хобидаган ва огаҳи нодонон» («Уйқудагиларнинг уйғониши ва нодонларнинг огоҳ бўлиши», 1910) рисоласида Бухородаги амирлик тузумидан норозилик кайфиятлари акс эттирилган. Ушбу рисоладан сўнг И. Д. Бухородан сургун қилиниб, Пешкуга қози қилиб жўнатилган (1912—14). Бухорода 1917й. апрель на-мойишидан кейин И.Д. Ғузорда қамоққа олинади. БХСР тузилгач, қисқа муддат маъмурий идораларда хизмат қилади.

И.Д. Бухорода кўплаб шоирларга, жумладан, Айнийга устозлик ва ҳомийлик қилган. Файзулла Хўжаев ва Айний ўзларининг Бухоро инқилоби тарихига бағишланган асарларида И.Д.нинг тараққийпарварлик фаолия-тига юксак баҳо беришган.

Ад.: Айний С, Бухоро инқилоби тарихи учун материаллар, Асарлар, 1-ж., Т., 1963;’ Хўжаев Ф., Бухоро инқилобининг тарихига материаллар, Т., 1997.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.