Ildam kaltakesak
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 109-b. — ziyouz.com
Ildam kaltakesak (Eremias velox) — çin kaltakesaklar oilasining turi. Eron, şim.-ğarbiy Xitoy, Kavkaz, Rossiyaning jan. hamda Örta Osiyoda tarqalgan. Özbekistonda I.k. ni şörxok taqirlar, qumli çöllar, töqay, çakalakzor, ariq va hovuzlar böyida uçratiş mumkin. Tanasining uz. 8,5 sm gaça, dumi tanasidan 1,4—2 marta uzun. Gavdasining usti kulrang, töq jigarrang yoki qoramtir, orqa tomonida tana böylab ketgan bir neça qator qora xollari bor. Qorin tomoni oq, dumining osti qizil. Har xil haşarotlar b-n oziqlanadi. Urğoçisi may — iyulda, hatto avg. boşlarigaça 2—3 marta 3—5 tadan tuxum qöyib köpayadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЛДАМ КАЛТАКЕСАК (Eremias velox) — чин калтакесаклар оиласининг тури. Эрон, шим.-ғарбий Хитой, Кавказ, Россиянинг жан. ҳамда Ўрта Осиёда тарқалган. Ўзбекистонда И.к. ни шўрхок тақирлар, қумли чўллар, тўқай, чакалакзор, ариқ ва ҳовузлар бўйида учратиш мумкин. Танасининг уз. 8,5 см гача, думи танасидан 1,4—2 марта узун. Гавдасининг усти кулранг, тўқ жигарранг ёки қорамтир, орқа томонида тана бўйлаб кетган бир неча қатор қора холлари бор. Қорин томони оқ, думининг ости қизил. Ҳар хил ҳашаротлар б-н озиқланади. Урғочиси май — июлда, ҳатто авг. бошларигача 2—3 марта 3—5 тадан тухум қўйиб кўпаяди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.