Iloq
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127-b. — ziyouz.com
Iloq (Carex physodes) — hiloldoşlar oilasiga mansub ildizpoya köp yillik öt. Böyi 15—20 sm, poyasi uç qirrali, barglari ensiz, gullari körimsiz. Mevasi qönğir. Ildizpoyasi 10— 20 sm çuqurlikka joylaşib, har 10—20 sm dan poya çiqaradi. Şuning uçun ildizpoyasining boşlangan va tugagan joyini topiş qiyin. I. qalin va çigal tör ildiz hosil qilib, qumni köçmaydigan qiladi. Örta Osiyodagi barça qumli çöllarda har xil buta va ötlar b-n birga poyonsiz I. zorlar hosil qiladi. I. fev.da kökarib, martda gullaydi, mayda uruği pişib, poya va barglari quriydi. I., asosan, vegetativ yöl b-n köpayadi. I. töyimli ozuqa, tarkibida (gullaş davrida) 20% ça oqsil, 3,1% moy, 24,4% kletçatka böladi. Qizilqum ötloqlarida I. qöylar bahorgi ovqatining 85% ini, yozdagisining 70% ini taşkil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЛОҚ (Carex physodes) — ҳилолдошлар оиласига мансуб илдизпоя кўп йиллик ўт. Бўйи 15—20 см, пояси уч қиррали, барглари энсиз, гуллари кўримсиз. Меваси қўнғир. Илдизпояси 10— 20 см чуқурликка жойлашиб, ҳар 10—20 см дан поя чиқаради. Шунинг учун илдизпоясининг бошланган ва тугаган жойини топиш қийин. И. қалин ва чигал тўр илдиз ҳосил қилиб, қумни кўчмайдиган қилади. Ўрта Осиёдаги барча қумли чўлларда ҳар хил бута ва ўтлар б-н бирга поёнсиз И. зорлар ҳосил қилади. И. фев.да кўкариб, мартда гуллайди, майда уруғи пишиб, поя ва барглари қурийди. И., асосан, вегетатив йўл б-н кўпаяди. И. тўйимли озуқа, таркибида (гуллаш даврида) 20% ча оқсил, 3,1% мой, 24,4% клетчатка бўлади. Қизилқум ўтлоқларида И. қўйлар баҳорги овқатининг 85% ини, ёздагисининг 70% ини ташкил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.