Iloq konlari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127–128-b. — ziyouz.com
Iloq konlari - Jan. Çatqol va Qoramozor toğlarida joylaşgan qad. konlar. Jez davridan ma'lum bölgan. Oltin, feruza, kumuş, mis, qörğo-şin, qalay, turli rangli javohirlar, böyoq hamda çinni tayyorlaşda işla-tiladigan gil qazib çiqarilgan. I.k. nodir metallari, ayniqsa, yuqori sifatli kumuş b-n şuxrat qozongan. Mil. av. 1ming yillikning 2-yarmida mil. 10-a. largaça maşhur bölgan. Şarq geo-graflari I.k.ni Afğonistondagi eng maşhur «Yangi Panjşir» kon nomi b-n ataganlar. Şuningdek, ular bu yerda Köhisim (Kumuş toğ) koni ham borligini qayd etişgan. I.k.dan oltin qazib çiqariş ikkinçi örnida turgan. Arxeologik va geologik tadqiqotlarga köra, Beruniy ham I.k.ni «Feruza koni» deb tilga olgan. I.k.da 2,5 mln. m3dan ortiq bölgan qaziş işlari ötkazilgan, şundan 50% kumuş, 25% oltin oliş uçun qazilgan. I.k,larining oltin konlari — Qizilolma, Qöşbuloq, Oqturpoq, Sartabutkon, Feruza konlari — Öngurlikon, Oqturpoq, Feruzakon, kumuş va noyob metall ruda konlari — Konimansur, Qoratoşqöton, Konsoy va b. bölgan. 11-a. dan boşlab I.k.da ruda qaziş işlari susayadi. Möğullar istilosi davrida kon işlari deyarli töxtagan.
Amir Temur davrida I.k.ni işga tuşirişda birmunça jonlaniş yuz bergan, ammo keyinçalik kon işlari yana töxtab qolgan. 1920-y.lardan ke-yingina qad. I.k. örnida Çatqol — Qu-rama sanoat rni vujudga keldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЛОҚ КОНЛАРИ - Жан. Чатқол ва Қорамозор тоғларида жойлашган қад. конлар. Жез давридан маълум бўлган. Олтин, феруза, кумуш, мис, қўрғо-шин, қалай, турли рангли жавоҳирлар, бўёқ ҳамда чинни тайёрлашда ишла-тиладиган гил қазиб чиқарилган. И.к. нодир металлари, айниқса, юқори сифатли кумуш б-н шухрат қозонган. Мил. ав. 1минг йилликнинг 2-ярмида мил. 10-а. ларгача машҳур бўлган. Шарқ гео-графлари И.к.ни Афғонистондаги энг машҳур «Янги Панжшир» кон номи б-н атаганлар. Шунингдек, улар бу ерда Кўҳисим (Кумуш тоғ) кони ҳам борлигини қайд этишган. И.к.дан олтин қазиб чиқариш иккинчи ўрнида турган. Археологик ва геологик тадқиқотларга кўра, Беруний ҳам И.к.ни «Феруза кони» деб тилга олган. И.к.да 2,5 млн. м3дан ортиқ бўлган қазиш ишлари ўтказилган, шундан 50% кумуш, 25% олтин олиш учун қазилган. И.к,ларининг олтин конлари — Қизилолма, Қўшбулоқ, Оқтурпоқ, Сартабуткон, Феруза конлари — Ўнгурликон, Оқтурпоқ, Ферузакон, кумуш ва ноёб металл руда конлари — Конимансур, Қоратошқўтон, Консой ва б. бўлган. 11-а. дан бошлаб И.к.да руда қазиш ишлари сусаяди. Мўғуллар истилоси даврида кон ишлари деярли тўхтаган.
Амир Темур даврида И.к.ни ишга туширишда бирмунча жонланиш юз берган, аммо кейинчалик кон ишлари яна тўхтаб қолган. 1920-й.лардан ке-йингина қад. И.к. ўрнида Чатқол — Қу-рама саноат рни вужудга келди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.