Imillab yuruvçilar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 132-b. — ziyouz.com
Imillab yuruvçilar (Tardig rada) — sistematik örni töla aniqlanmagan umurtqasiz hayvonlar; böğim-oyoqlilar tipiga mansub sinf sifatida taxmin qilinadi. Tanasi kalta (0,1 — 1 mm) va yöğon, aniq böğimlarga bölinmagan; oyoklari 4 juft (köpinça böğimsiz), juda sekin harakat qiladi. Boşida 2 ta stileti bor. Nerv sis-temasi halqum usti va 5 qorin nervi gangliylaridan iborat. Yer yuzida keng tarqalgan, 300 ga yaqin turi ma'lum. I. yu. dengiz va çuçuk suvlarda, kiçik kölmaklarda, hatto, ösimlik barglari, yösinlar orasida yiğilib qolgan suv tomçisida ham yaşaydi. Qurib noa-niq şaklga kirgan I. yu. bir neça yil tirik qolişi, bir neça soat davomida 27 G sovuqqa, 150° li qisqa muddatli haroratga çidaşi mumkin. Anabiozga oid tekşirişlarda I. yu.dan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИМИЛЛАБ ЮРУВЧИЛАР (Tardig rada) — систематик ўрни тўла аниқланмаган умуртқасиз ҳайвонлар; бўғим-оёқлилар типига мансуб синф сифатида тахмин қилинади. Танаси калта (0,1 — 1 мм) ва йўғон, аниқ бўғимларга бўлинмаган; оёклари 4 жуфт (кўпинча бўғимсиз), жуда секин ҳаракат қилади. Бошида 2 та стилети бор. Нерв сис-темаси ҳалқум усти ва 5 қорин нерви ганглийларидан иборат. Ер юзида кенг тарқалган, 300 га яқин тури маълум. И. ю. денгиз ва чучук сувларда, кичик кўлмакларда, ҳатто, ўсимлик барглари, йўсинлар орасида йиғилиб қолган сув томчисида ҳам яшайди. Қуриб ноа-ниқ шаклга кирган И. ю. бир неча йил тирик қолиши, бир неча соат давомида 27 Г совуққа, 150° ли қисқа муддатли ҳароратга чидаши мумкин. Анабиозга оид текширишларда И. ю.дан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.