Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Immersion suyuqliklar

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 134-b. — ziyouz.com

    Immersion suyuqliklar (lot. immersio — tuşiş) — kristall va amorf holdagi moddalarning sindiriş körsatkiçi «p» ni aniqlaşda qöllaniladigan suyukliklar. Tahlil qilinayotgan modda (100—500 mkm li) zarralarini «p» ma'lum bölgan I. s. ga tuşirib, mikroskop ostida tekşiriladi. Taxlil qilinayotgan modda «p» b-n I. s. «p» teng bölgan taqdirda faza çegaralari körinmaydi, «p»lar har xil bölganda ikki faza oraligida rangsiz tiniq çiziq körinadi (Bekke çiziği). «p» ma'lum bölgan Ix. ning töplamidan foydalanib qattiq moddalar «p»i aniqlanadi. «p»dan taşqari, I. s. yordamida optik öklar oraliğidagi burçakni, optik öklar sonini va ba'zi b. kristallooptik tavsiflarni aniqlaş ham mumkin.

    I. s. töplami tarkibiga izoamil spirt, neftning yengil haydaluvçi va kerosinning 220—240° da qaynovçi fraksiyalari, o- xlornaftalin, di-yodmetan, oltingugurtning diyodmetandagi eritmasi va b. kiradi. Ba'zi I. s. bir neça suyukliklarni aralaştirib olinadi. Bunda oltingugurt, sulfidlar, glitserin, suv va b. dan foydalaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИММЕРСИОН СУЮҚЛИКЛАР (лот. immersio — тушиш) — кристалл ва аморф ҳолдаги моддаларнинг синдириш кўрсаткичи «п» ни аниқлашда қўлланиладиган суюкликлар. Таҳлил қилинаётган модда (100—500 мкм ли) зарраларини «п» маълум бўлган И. с. га тушириб, микроскоп остида текширилади. Тахлил қилинаётган модда «п» б-н И. с. «п» тенг бўлган тақдирда фаза чегаралари кўринмайди, «п»лар ҳар хил бўлганда икки фаза оралигида рангсиз тиниқ чизиқ кўринади (Бекке чизиғи). «п» маълум бўлган Их. нинг тўпламидан фойдаланиб қаттиқ моддалар «п»и аниқланади. «п»дан ташқари, И. с. ёрдамида оптик ўклар оралиғидаги бурчакни, оптик ўклар сонини ва баъзи б. кристаллооптик тавсифларни аниқлаш ҳам мумкин.

    И. с. тўплами таркибига изоамил спирт, нефтнинг енгил ҳайдалувчи ва керосиннинг 220—240° да қайновчи фракциялари, о- хлорнафталин, ди-йодметан, олтингугуртнинг дийодметандаги эритмаси ва б. киради. Баъзи И. с. бир неча суюкликларни аралаштириб олинади. Бунда олтингугурт, сульфидлар, глицерин, сув ва б. дан фойдаланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.