Immunli nav
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 138-b. — ziyouz.com
Immunli nav — q. x. ösimliklarining kasallikni butunlay yuqtirmaslik (immunitet) xususiyatiga ega bölgan navi. I. n. ösimliklari kasallik qözğatuvçi mikroorganizmlarni yengiş va ular ajratadigan zaharli moddalarni zararsizlantiriş qobiliyati (himoya reaksiyasi) ga ega böladi. Bunda ösimliklar kasallikka mutlaqo çalinmaydi yoki kasallik qözğatuvçilar organizmda kasallaniş jarayonini qözğatişga ulgurmasdan, yuqiş davrining boşidayoq nobud böladi. Navlarda immunitet köpinça mazkur tur, turkum yoki oilaga mansub ösimliklarda parazitlik qilmaydigan kasallik qözğatuvçi mikroorganizmlarga qarşi paydo böladi. I. n. yaratiş böyiça seleksiya işlari duragaylaş asosida olib boriladi. Q. x. ekinlarining kasalliklarga çidamli navlarini yaratişda köproq tur içidagi duragaylaşdan foydalaniladi. Bunda seleksioner har xil kasalliklarga (vertitsillez va fuzarioz vilt, ildiz çirişi, gommoz) turli darajada çidamlilikka ega navlar b-n iş olib boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИММУНЛИ НАВ — қ. х. ўсимликларининг касалликни бутунлай юқтирмаслик (иммунитет) хусусиятига эга бўлган нави. И. н. ўсимликлари касаллик қўзғатувчи микроорганизмларни енгиш ва улар ажратадиган заҳарли моддаларни зарарсизлантириш қобилияти (ҳимоя реакцияси) га эга бўлади. Бунда ўсимликлар касалликка мутлақо чалинмайди ёки касаллик қўзғатувчилар организмда касалланиш жараёнини қўзғатишга улгурмасдан, юқиш даврининг бошидаёқ нобуд бўлади. Навларда иммунитет кўпинча мазкур тур, туркум ёки оилага мансуб ўсимликларда паразитлик қилмайдиган касаллик қўзғатувчи микроорганизмларга қарши пайдо бўлади. И. н. яратиш бўйича селекция ишлари дурагайлаш асосида олиб борилади. Қ. х. экинларининг касалликларга чидамли навларини яратишда кўпроқ тур ичидаги дурагайлашдан фойдаланилади. Бунда селекционер ҳар хил касалликларга (вертициллез ва фузариоз вилт, илдиз чириши, гоммоз) турли даражада чидамлиликка эга навлар б-н иш олиб боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.