Impuls reaktor
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153-b. — ziyouz.com
Impuls reaktor — impuls rejimida işlaydigan yadro reaktori. I.r.da qisqa muddatli quvvat impulslari va şunga muvofiq neytronlar va gamma-nurlar oqimi generatsiyalanadi (hosil böladi). Impulslar davomiyligi — bir neça mks dan bir neça s gaça. I. r. qisqa vaqt oraliğida katta quvvat va intensiv neytronlar oqimi olişga imkon beradi. I. r.da zanjirli yadro reaksiyasining jadal rivojlanişi hisobiga quvvat impulsi paydo böladi. Buning uçun I. r.ga ortiqça miqdorda yadro yonilgisi kiritiladi yoki neytronlarni yutgiçlar olib taşlanadi. Impulslarni «söndiriş» uçun «ortiqça» yadro yonilğisi I. r.dan olinadi.
I. r. bir karrali va davriy xillarga bölinadi. Ba'zi i.t. işlari va tajribalarda I. r. qöllaniladi, unda yadro reaktorlariga işlatiladigan materi-allar sinaladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИМПУЛЬС РЕАКТОР — импульс режимида ишлайдиган ядро реактори. И.р.да қисқа муддатли қувват импульслари ва шунга мувофиқ нейтронлар ва гамма-нурлар оқими генерацияланади (ҳосил бўлади). Импульслар давомийлиги — бир неча мкс дан бир неча с гача. И. р. қисқа вақт оралиғида катта қувват ва интенсив нейтронлар оқими олишга имкон беради. И. р.да занжирли ядро реакциясининг жадал ривожланиши ҳисобига қувват импульси пайдо бўлади. Бунинг учун И. р.га ортиқча миқдорда ядро ёнилгиси киритилади ёки нейтронларни ютгичлар олиб ташланади. Импульсларни «сўндириш» учун «ортиқча» ядро ёнилғиси И. р.дан олинади.
И. р. бир каррали ва даврий хилларга бўлинади. Баъзи и.т. ишлари ва тажрибаларда И. р. қўлланилади, унда ядро реакторларига ишлатиладиган матери-аллар синалади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.