Inadaptatsiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 157-b. — ziyouz.com
Inadaptatsiya (lot. in — inkor qöşimçasi va adaptatsiya) — organizmlar ayrim guruhlarining özgargan muayyan muhit şaroitiga moslaşmaganligi. Evolyutsiya jarayonida paydo bölgan, lekin mukammallaşmagan organlarning bölişi keyinçalik in-adaptiv organizmlarning qirilib ketişiga sabab böladi. I.ga misol tariqasida köpçilik tuyoqli sut emizuvçilar skeleti, xususan, böğimlarida harakatlaniş usulining özgarişi b-n paydo bölgan mukammallaşmagan özgarişlarni körsatiş mumkin. I. terminini rus paleontologi V. O. Kovalevskiy fanga kiritgan (1873). U kazilma holda topilgan tuyoqlilarning oyoq skeletini adaptiv (moslaşgan) va inadaptiv (moslaşmagan) tiplarga ajratgan. Dastlab inadaptiv, keyinroq adaptiv tipga ega organizmlar paydo bölgan. Keyinçalik 1-tipdagi organizmlarni adaptiv organizmlar siqib çiqargan. Mac, bör davrida xaltali sut emizuvçilar keng tarqalgan, keyinçalik paleogen va neogen davrlarida ularni deyarli hamma joyda (Avstraliya, Jan. Amerikadan taşqari) ança mukammal tuzilgan yöldoşlilar siqib çiqargan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНАДАПТАЦИЯ (лот. in — инкор қўшимчаси ва адаптация) — организмлар айрим гуруҳларининг ўзгарган муайян муҳит шароитига мослашмаганлиги. Эволюция жараёнида пайдо бўлган, лекин мукаммаллашмаган органларнинг бўлиши кейинчалик ин-адаптив организмларнинг қирилиб кетишига сабаб бўлади. И.га мисол тариқасида кўпчилик туёқли сут эмизувчилар скелети, хусусан, бўғимларида ҳаракатланиш усулининг ўзгариши б-н пайдо бўлган мукаммаллашмаган ўзгаришларни кўрсатиш мумкин. И. терминини рус палеонтологи В. О. Ковалевский фанга киритган (1873). У казилма ҳолда топилган туёқлиларнинг оёқ скелетини адаптив (мослашган) ва инадаптив (мослашмаган) типларга ажратган. Дастлаб инадаптив, кейинроқ адаптив типга эга организмлар пайдо бўлган. Кейинчалик 1-типдаги организмларни адаптив организмлар сиқиб чиқарган. Mac, бўр даврида халтали сут эмизувчилар кенг тарқалган, кейинчалик палеоген ва неоген даврларида уларни деярли ҳамма жойда (Австралия, Жан. Америкадан ташқари) анча мукаммал тузилган йўлдошлилар сиқиб чиқарган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.