Individual psixologiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 173-b. — ziyouz.com
Individual psixologiya - psixologiyadagi freydizm oqimidan ajralib çiqqan yönaliş. A. Adler ta'limotiga asoslangan. I. p. kişining ijtimoiy xususiyati negizida tugma ijtimoiy qissiyot yotadi, biroq bu hissiyotning töla taraqqiy etişi uçun uni tarbiyalaş lozim, deb hisoblaydi.
I. p. nuqtai nazaridan bola şaxsining tuzilişi (individualligi) ilk bolalik (5 yoşgaça bölgan) davrida alohida «turmuş tarzi» körinişida na-moyon böladi va u bolaning butun kel-gusi psixik rivojlanişini belgilab beradi. Bola öz tana a'zolarining hali yetarliça takomillaşmaganligi tufayli nomukammallik hissini tuyadi, buni bartaraf etişga uriniş davomida bola öz-özini anglab, maqsadlari şakllana boradi. Agar bu maqsadlar real bölsa, şaxs meyorida rivojlanadi, mabodo haqiqatdan yiroq bölsa, u holda şaxs nevrotik va ja-miyatga zid xususiyatlar b-n şakllanadi. Ilk bolalik yoşida tugma ijtimoiy hissiyot b-n nomukammallik hissi örtasida qaramaqarşilik paydo böladi, bu hol kompensatsiya va öta yuqori kompensatsiya vositalarini işga solib yuboradi. Bu hukmronlikka, boşqalardan ustun bölişga intilişni va xulq-atvorning ijtimoiy qadrlanadigan meyorlaridan oğişni keltirib çiqaradi. Bunday nevrotik subyektlarga yordam qiliş psixoterapiyaning vazifasidir. I. p. ğoyalari nafaqat şaxs psixologiyasida, şuningdek, ijtimoiy psixologiyada ham keng yoyildi. Ulardan guruxdi psixoterapiya usullarida foydalanildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНДИВИДУАЛ ПСИХОЛОГИЯ - психологиядаги фрейдизм оқимидан ажралиб чиққан йўналиш. А. Адлер таълимотига асосланган. И. п. кишининг ижтимоий хусусияти негизида тугма ижтимоий қиссиёт ётади, бироқ бу ҳиссиётнинг тўла тараққий этиши учун уни тарбиялаш лозим, деб ҳисоблайди.
И. п. нуқтаи назаридан бола шахсининг тузилиши (индивидуаллиги) илк болалик (5 ёшгача бўлган) даврида алоҳида «турмуш тарзи» кўринишида на-моён бўлади ва у боланинг бутун кел-гуси психик ривожланишини белгилаб беради. Бола ўз тана аъзоларининг ҳали етарлича такомиллашмаганлиги туфайли номукаммаллик ҳиссини туяди, буни бартараф этишга уриниш давомида бола ўз-ўзини англаб, мақсадлари шакллана боради. Агар бу мақсадлар реал бўлса, шахс меъёрида ривожланади, мабодо ҳақиқатдан йироқ бўлса, у ҳолда шахс невротик ва жа-миятга зид хусусиятлар б-н шаклланади. Илк болалик ёшида тугма ижтимоий ҳиссиёт б-н номукаммаллик ҳисси ўртасида қарамақаршилик пайдо бўлади, бу ҳол компенсация ва ўта юқори компенсация воситаларини ишга солиб юборади. Бу ҳукмронликка, бошқалардан устун бўлишга интилишни ва хулқ-атворнинг ижтимоий қадрланадиган меъёрларидан оғишни келтириб чиқаради. Бундай невротик субъектларга ёрдам қилиш психотерапиянинг вазифасидир. И. п. ғоялари нафақат шахс психологиясида, шунингдек, ижтимоий психологияда ҳам кенг ёйилди. Улардан гурухди психотерапия усулларида фойдаланилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.