Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Indol

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 177-b. — ziyouz.com

    Indol (2,3-benzopirrol) — kuçsiz naftalin hidli, rangsiz kristall. Mol. m. 117,8; ziçligi 1072 kg/m3, suyuklaniş t-rasi 52,5°, kaynaş t-rasi 254°, haydaliş t-rasi 150°. Issiq suv va organik erituvçilarda eriydi. Tozalangan I. xuşbuy. Ba'zi efir moylari (mas, jasmin moyi)da, toşkömir smolasida (undan I. işqoriy metallar tuzi sifatida ajratib olinadi) bor, I. skatol (3-metilindol) b-n birgalikda odam va sut emizuvçilar içagida topilgan. I. ning köpgina hosi-lalari, mas, 3-indolilsirka kislota (geteroauksin A — östiradigan mod-da), serotonin va rezerpinlar biologik jihatdan faol moddalardir. I. geteroauksin va triptofanni sintez qilişda xom aşyo sifatida, şuningdek, atir-upa va dori-darmon (mas, indopan, indometatsin) i. ç. da qöllaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИНДОЛ (2,3-бензопиррол) — кучсиз нафталин ҳидли, рангсиз кристалл. Мол. м. 117,8; зичлиги 1072 кг/м3, суюкланиш т-раси 52,5°, кайнаш т-раси 254°, ҳайдалиш т-раси 150°. Иссиқ сув ва органик эритувчиларда эрийди. Тозаланган И. хушбуй. Баъзи эфир мойлари (мас, жасмин мойи)да, тошкўмир смоласида (ундан И. ишқорий металлар тузи сифатида ажратиб олинади) бор, И. скатол (3-метилиндол) б-н биргаликда одам ва сут эмизувчилар ичагида топилган. И. нинг кўпгина ҳоси-лалари, мас, 3-индолилсирка кислота (гетероауксин А — ўстирадиган мод-да), серотонин ва резерпинлар биологик жиҳатдан фаол моддалардир. И. гетероауксин ва триптофанни синтез қилишда хом ашё сифатида, шунингдек, атир-упа ва дори-дармон (мас, индопан, индометацин) и. ч. да қўлланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.