Induksiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 188-b. — ziyouz.com
Induksiya (fizikada) — zaryadlangan jismning elektrostatik maydoni ta'sirida zaryadsiz jismning elektrlanişi. Elektrotexnikaning asosini taşkil qiladi. I. yöli b-n elektrlanişni yunon olimi Epinus kaşf etgan. Magnit I. va elektromagnit I. hodisalari qam mavjud. Ferromagnit va paramagnit jismlardagi magnit I. atomlardagi elektronlar harakatidan hosil bölgan molekulyar yoki elementar magnit dipollarining magnit maydonida ma'lum vaziyatni egallaşi b-n ifodalanadi. Biror ötkazgiçni magnit maydonida (maye., magnit qutblari orasida) yoki magnit maydonini ötkazgiç atrofida harakatlantirilsa, ötkazgiçda e.yu. k. paydo bölişi elektromagnit I. deyiladi. Agar ötkazgiç konturi berk bölsa, elektr toki hosil böladi. Elektromagnit I. ning amaliy ahamiyati katta. Elektr generatorlarining işi şu hodisaga asoslangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНДУКЦИЯ (физикада) — зарядланган жисмнинг электростатик майдони таъсирида зарядсиз жисмнинг электрланиши. Электротехниканинг асосини ташкил қилади. И. йўли б-н электрланишни юнон олими Эпинус кашф этган. Магнит И. ва электромагнит И. ҳодисалари қам мавжуд. Ферромагнит ва парамагнит жисмлардаги магнит И. атомлардаги электронлар ҳаракатидан ҳосил бўлган молекуляр ёки элементар магнит диполларининг магнит майдонида маълум вазиятни эгаллаши б-н ифодаланади. Бирор ўтказгични магнит майдонида (мае., магнит қутблари орасида) ёки магнит майдонини ўтказгич атрофида ҳаракатлантирилса, ўтказгичда э.ю. к. пайдо бўлиши электромагнит И. дейилади. Агар ўтказгич контури берк бўлса, электр токи ҳосил бўлади. Электромагнит И. нинг амалий аҳамияти катта. Электр генераторларининг иши шу ҳодисага асосланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.