Induktivlik ğaltagi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 186-b. — ziyouz.com
Induktivlik ğaltagi - siğimi va faol qarşiligi ança kiçik bölgani holda katta induktivlik qosil qiladigan spiralsimon ötkazgiç. Bir tolali, ba'zan, köp tolali izolyatsiyalangan simni silindr, toroid yoki töğri törtburçak şaklli dielektrik-karkasga örab tayyorlanadi. Karkassiz I. ğ. ham bor. I. ğ. simini bir qatlamli va köp qatlamli qilib öraş mumkin. Ğaltak induktivligini oşiriş uçun, köpinça, ferromagnit (elektrotexnika pölati, permalloy, ferrit va b.), özak qöllaniladi. I. ğ. induktivligi ğaltak ölçamlariga, öramlari soni kvadra-tiga va özakning magnit singdiruvçanligiga töğri proprsional böladi. U elektr filtrlar va tebraniş konturlarining elementi sifatida, transformatorlarda, rele, magnitli kuçaytirgiç, elektromagnit va b. da qöllaniladi.
Mikromodullarda qöllaniladigan yassi bosma ğaltak, elektr maşinalarining çulğamlari, ramkali va ferrit antennalar ham I. ğ. xillari hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНДУКТИВЛИК ҒАЛТАГИ - сиғими ва фаол қаршилиги анча кичик бўлгани ҳолда катта индуктивлик қосил қиладиган спиралсимон ўтказгич. Бир толали, баъзан, кўп толали изоляцияланган симни цилиндр, тороид ёки тўғри тўртбурчак шаклли диэлектрик-каркасга ўраб тайёрланади. Каркассиз И. ғ. ҳам бор. И. ғ. симини бир қатламли ва кўп қатламли қилиб ўраш мумкин. Ғалтак индуктивлигини ошириш учун, кўпинча, ферромагнит (электротехника пўлати, пермаллой, феррит ва б.), ўзак қўлланилади. И. ғ. индуктивлиги ғалтак ўлчамларига, ўрамлари сони квадра-тига ва ўзакнинг магнит сингдирувчанлигига тўғри пропрционал бўлади. У электр фильтрлар ва тебраниш контурларининг элементи сифатида, трансформаторларда, реле, магнитли кучайтиргич, электромагнит ва б. да қўлланилади.
Микромодулларда қўлланиладиган ясси босма ғалтак, электр машиналарининг чулғамлари, рамкали ва феррит антенналар ҳам И. ғ. хиллари ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.