Inersiya qonuni
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 193-b. — ziyouz.com
Inersiya qonuni - mexanikaning asosiy qonunlaridan biri. I. Nyuton dinamikasining birinçi qonuni. Unga köra, har qanday jismga boşqa jismlar ta'sir etmasa, jism özining tinç yoki tekis va töğri çi-zikdi harakat holatini saklaydi. Jismlarning uşbu dinamik xususi-yatlarini ularning inertligi deyiladi. I. q. ning aniq mazmuni G. Galiley tomonidan 1632 y. da naşr etilgan «Dunyoning ikki sistemasi haqidagi muzokaralar» asarida berilgan. Jismlarning yuqorida aytilgan holatlari bajariladigan sanok, sistemasi inersial sanok, sistemasi deyiladi. Astronomlarning tekşirişlari na-tijasida ba'zi galaktikalarning massa markazlari I. q.ga muvofiq harakatlanişi aniqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНЕРЦИЯ ҚОНУНИ - механиканинг асосий қонунларидан бири. И. Ньютон динамикасининг биринчи қонуни. Унга кўра, ҳар қандай жисмга бошқа жисмлар таъсир этмаса, жисм ўзининг тинч ёки текис ва тўғри чи-зикди ҳаракат ҳолатини саклайди. Жисмларнинг ушбу динамик хусуси-ятларини уларнинг инертлиги дейилади. И. қ. нинг аниқ мазмуни Г. Галилей томонидан 1632 й. да нашр этилган «Дунёнинг икки системаси ҳақидаги музокаралар» асарида берилган. Жисмларнинг юқорида айтилган ҳолатлари бажариладиган санок, системаси инерциал санок, системаси дейилади. Астрономларнинг текширишлари на-тижасида баъзи галактикаларнинг масса марказлари И. қ.га мувофиқ ҳаракатланиши аниқланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.