Infiltratsion konlar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 233-b. — ziyouz.com
Infiltratsion konlar - yer ostidagi kimyoviy faol suvli eritmalarda erigan turli rudali element va ular birikmalarining toğ jinslari yoriq va ğovaklarida çökişidan hosil bölgan konlar. Suvli eritmalar yerning çuqur joylarida toğ jinslari yoriqlari böylab ötganda ularning tarki-bidagi rudali moddalarni eritib boşqa joyga olib ketadi. Suvda erigan elementlar ma'lum fizik-kimyoviy muhitda çökadi, çökmay qolganlari grunt suvlari zonasiga yetib boradi.
I. k. qosil bölişida geokimyoviy tösiqlar muhim rol öynaydi. Bular grunt suvi migratsiyasini keskin susaytiradi, natijada elementlarning çökişiga qulay kimyoviy şaroit yaratiladi va suvli eritmalardan elementlar osongina çökadi. Şu yöl b-n temir, mis, vanadiy, uran, radiy, bariy, fosforit va b. konlar hosil böladi. I. k. 50 m dan 700 m gaça çuqurlikda vujudga keladi. AQŞ (Nyu-Meksiko ştati) va Boliviyada (mis), Angliyada (temir), AQŞ (Kolorado va Yuta ştatlari )da (uran-vanadiy) I. k. bor. Özbekistonda Uçquduq, Kökça, Laylakon uran konlari mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНФИЛЬТРАЦИОН КОНЛАР - ер остидаги кимёвий фаол сувли эритмаларда эриган турли рудали элемент ва улар бирикмаларининг тоғ жинслари ёриқ ва ғовакларида чўкишидан ҳосил бўлган конлар. Сувли эритмалар ернинг чуқур жойларида тоғ жинслари ёриқлари бўйлаб ўтганда уларнинг тарки-бидаги рудали моддаларни эритиб бошқа жойга олиб кетади. Сувда эриган элементлар маълум физик-кимёвий муҳитда чўкади, чўкмай қолганлари грунт сувлари зонасига етиб боради.
И. к. қосил бўлишида геокимёвий тўсиқлар муҳим роль ўйнайди. Булар грунт суви миграциясини кескин сусайтиради, натижада элементларнинг чўкишига қулай кимёвий шароит яратилади ва сувли эритмалардан элементлар осонгина чўкади. Шу йўл б-н темир, мис, ванадий, уран, радий, барий, фосфорит ва б. конлар ҳосил бўлади. И. к. 50 м дан 700 м гача чуқурликда вужудга келади. АҚШ (Нью-Мексико штати) ва Боливияда (мис), Англияда (темир), АҚШ (Колорадо ва Юта штатлари )да (уран-ванадий) И. к. бор. Ўзбекистонда Учқудуқ, Кўкча, Лайлакон уран конлари мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.