Ingalyatsiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 162-b. — ziyouz.com
Ingalyatsiya (lot. inhalatus — nafasga olmoq) — dori moddalarni nafas yöllari (hiqildoq, kekirdak va öpka) ga kiritiş usuli. Tabiiy va sun'iy böladi. Toğlarda siyrak havodan, dengiz böyida suv va tuz b-n töyingan havodan nafas oliş, ignabargli örmonlarda ozon, balzamli buğ, mineral buloklar yonida vodorod sulfid yoki karbonat angidrid aralaşgan havodan nafas oliş tabiiy I.ga kiradi. Sun'iy I .da maxsus şifobaxş moddalar tutun, buğ, aerozol (q. Aerozol-terapiya), gaz, quruq kukun, nam yoki moyli tuman holida iskaladi (xalq tabobatida sun'iy I. burnaki ham deyiladi). Sun'iy I.da purkagiç (pul-verizator)ga öxşaş tuzilgan maxsus apparat — ingalyator dan foydalaniladi. Uyda, mas, buğ I. qiliş uçun idişga issiq suv quyiladi, bemor idiş ustiga engaşib, boşi va idiş ustiga soçiq yopib, suv buğlaridan 5— 10 min. nafas oladi (issiqsuvni vaqt-bevaqt qöşib turiş mumkin). I., asosan, nafas yöllarining kasalliklarini davolaşda qöllanadi. Qon ketişiga moyil kişilarga, yurak-tomir sistemasi va öpka kasalliklarida I. qiliş yaramaydi. I. ovqat yeb bölgaç, 1 — 1,5 soatdan keyin qilinadi. Uy şaroitida turli portativ çöntak in-galyatoridan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНГАЛЯЦИЯ (лот. inhalatus — нафасга олмоқ) — дори моддаларни нафас йўллари (ҳиқилдоқ, кекирдак ва ўпка) га киритиш усули. Табиий ва сунъий бўлади. Тоғларда сийрак ҳаводан, денгиз бўйида сув ва туз б-н тўйинган ҳаводан нафас олиш, игнабаргли ўрмонларда озон, бальзамли буғ, минерал булоклар ёнида водород сульфид ёки карбонат ангидрид аралашган ҳаводан нафас олиш табиий И.га киради. Сунъий И .да махсус шифобахш моддалар тутун, буғ, аэрозоль (қ. Аэрозол-терапия), газ, қуруқ кукун, нам ёки мойли туман ҳолида искалади (халқ табобатида сунъий И. бурнаки ҳам дейилади). Сунъий И.да пуркагич (пуль-веризатор)га ўхшаш тузилган махсус аппарат — ингалятор дан фойдаланилади. Уйда, мас, буғ И. қилиш учун идишга иссиқ сув қуйилади, бемор идиш устига энгашиб, боши ва идиш устига сочиқ ёпиб, сув буғларидан 5— 10 мин. нафас олади (иссиқсувни вақт-бевақт қўшиб туриш мумкин). И., асосан, нафас йўлларининг касалликларини даволашда қўлланади. Қон кетишига мойил кишиларга, юрак-томир системаси ва ўпка касалликларида И. қилиш ярамайди. И. овқат еб бўлгач, 1 — 1,5 соатдан кейин қилинади. Уй шароитида турли портатив чўнтак ин-галяторидан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.