Ingliz inqilobi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 164–165-b. — ziyouz.com
Ingliz inqilobi (17-a.) - Yevropa miqyosidagi 1-inqilob. Puritanizm (q. Puritanlar) mustabid tuzumga inqilobiy muxolifatning ğoyaviy bayroği, uning taşkiliy şakli esa — parlament bölib qoldi. Karl I tomonidan 1640 y. çaqirilgan parlament tarafdorlari b-n royalistlar örtasidagi 1-fuqarolar uruşi (1642—46) va 2-fuqarolar uruşi (1648) davomida O. Kromvel taşkil etgan parlament armiyasi Karl I Styuartning qirollik armiyasiga Neyzbi (1645) va Preston (1648) da hal qiluvçi zarba berib, tor-mor etdi. 1649 y. qirol qatl etilib, respublika e'lon qilindi. 1653 y. harbiy diktatura — Kromvel protektorata örnatildi. 1660 y. Styuartlar in-qilobning asosiy yutuklari (şu jumladan, feodal yer egaligini amalda burjua yer egaligiga aylantirilişi)ni tan olişga rozi bölgaç, ular hokimiyati tiklandi. 1688—89 y.lardagi davlat töntarişi («Şonli inqilob») burjuaziyaning davlat hokimiyatidagi mavqeini mustahkamladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНГЛИЗ ИНҚИЛОБИ (17-а.) - Европа миқёсидаги 1-инқилоб. Пуританизм (қ. Пуританлар) мустабид тузумга инқилобий мухолифатнинг ғоявий байроғи, унинг ташкилий шакли эса — парламент бўлиб қолди. Карл I томонидан 1640 й. чақирилган парламент тарафдорлари б-н роялистлар ўртасидаги 1-фуқаролар уруши (1642—46) ва 2-фуқаролар уруши (1648) давомида О. Кромвель ташкил этган парламент армияси Карл I Стюартнинг қироллик армиясига Нейзби (1645) ва Престон (1648) да ҳал қилувчи зарба бериб, тор-мор этди. 1649 й. қирол қатл этилиб, республика эълон қилинди. 1653 й. ҳарбий диктатура — Кромвель протектората ўрнатилди. 1660 й. Стюартлар ин-қилобнинг асосий ютуклари (шу жумладан, феодал ер эгалигини амалда буржуа ер эгалигига айлантирилиши)ни тан олишга рози бўлгач, улар ҳокимияти тикланди. 1688—89 й.лардаги давлат тўнтариши («Шонли инқилоб») буржуазиянинг давлат ҳокимиятидаги мавқеини мустаҳкамлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.