Inkubator
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 197–198-b. — ziyouz.com
Inkubator (lot. incubo — tuxum bosaman, bola oçiraman) — parrandalar (tovuq, ördak, kurka, ğoz va b.) tuxumidan jöja oçiriş apparati. Tu-zilişi murakkab bölib, issiklik va namlikni boşqaradigan asboblar va tuxumlarni aylantirib turadigan mos-lamalar b-n uskunalangan. I.da qöyilgan sifatli tuxumdan 80—85% jöja oçib çiqariş mumkin. Yilning hamma faslida I.lar qöyilgan xonalarda havo harorati 27° dan ortiq bölmasligi lozim. Uning seksiyali, xonaçali, javonli xillari bor. Xonadonlarda işlatiladigan oddiy I.lar 60—120 dona va undan köp, parrandaçilik f-kalarida qöllaniladigan I.lar 55 ming gaça va undan ortiq tuxumga möljallangan («Universal-55», IKP- 90, «Kavkaz» inkubatorlari). Bularda, asosan, tovuq, kurka va sesarka tuxumlaridan jöja oçiriladi. I.ga 3—4 kunda bir xildagi tuxumlar joylab turiladi, tuxumlar inkubatsiya kamerasida 19 kun turadi, keyin jöja oçib çiqişi uçun maxsus jöja çiqariş ka-merasi (javon) ga olinadi (mas, «Universal-55» I.ida 3 ta inkubatsiya va 1 ta jöja çiqariş kamerasi bor). I.da harorat elektr isitkiçlar yordamida boşqarib turiladi. Havo namligini bir meyorda saklaş uçun kameraning orqa devoriga sovitiş sistemasi örna-tilgan. Har qaysi kameraning şamollatiş (ventilyatsiya) tizimi bor. I.lar Yevropa va AQŞda 19-a.da paydo böldi. Özbekistonda 20-a.ning 30-y.lari bo-şidan dastlabki parrandaçilik inkubator stansiyalarida Rossiyada işlab çiqarilgan I.lardan foydalanilgan.
Sayfiddin Azimov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНКУБАТОР (лот. incubo — тухум босаман, бола очираман) — паррандалар (товуқ, ўрдак, курка, ғоз ва б.) тухумидан жўжа очириш аппарати. Ту-зилиши мураккаб бўлиб, иссиклик ва намликни бошқарадиган асбоблар ва тухумларни айлантириб турадиган мос-ламалар б-н ускуналанган. И.да қўйилган сифатли тухумдан 80—85% жўжа очиб чиқариш мумкин. Йилнинг ҳамма фаслида И.лар қўйилган хоналарда ҳаво ҳарорати 27° дан ортиқ бўлмаслиги лозим. Унинг секцияли, хоначали, жавонли хиллари бор. Хонадонларда ишлатиладиган оддий И.лар 60—120 дона ва ундан кўп, паррандачилик ф-каларида қўлланиладиган И.лар 55 минг гача ва ундан ортиқ тухумга мўлжалланган («Универсал-55», ИКП- 90, «Кавказ» инкубаторлари). Буларда, асосан, товуқ, курка ва цесарка тухумларидан жўжа очирилади. И.га 3—4 кунда бир хилдаги тухумлар жойлаб турилади, тухумлар инкубация камерасида 19 кун туради, кейин жўжа очиб чиқиши учун махсус жўжа чиқариш ка-мераси (жавон) га олинади (мас, «Универсал-55» И.ида 3 та инкубация ва 1 та жўжа чиқариш камераси бор). И.да ҳарорат электр иситкичлар ёрдамида бошқариб турилади. Ҳаво намлигини бир меъёрда саклаш учун камеранинг орқа деворига совитиш системаси ўрна-тилган. Ҳар қайси камеранинг шамоллатиш (вентиляция) тизими бор. И.лар Европа ва АҚШда 19-а.да пайдо бўлди. Ўзбекистонда 20-а.нинг 30-й.лари бо-шидан дастлабки паррандачилик инкубатор станцияларида Россияда ишлаб чиқарилган И.лардан фойдаланилган.
Сайфиддин Азимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.