Inonçxon
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com
Inonçxon INONÇXON, Öğul hojib (asl ismi Badruddin Öğul hojib (?—1223) — anuşteginiylar — xorazmşohlar amiri laşkarlaridan, hojib (13-a.). Muhammad Xorazmşoh 1216 y. yozidagi Irğiz daryo'si böyidagi jangsa körsatgan qahramonligi evaziga Inonçxon unvonini beradi. Jaloliddin xorazm-şoh etib tayinlangandan söng örgançga kelganda I. qipçoq amirlarining unga qarşi uyuştirayotgan suiqasddan öz vaqtida ogohlantirgan. 1219 y. I. amir Ixtiyoruddin Kuşlu b-n birgalikda Buxoro mudofaasiga raxbarlik qiladi. Möğullar Buxoroni istilo qilganlaridan söng I. Nasa (Niso) viloyatiga keladi. Bu yerda Muqammad Xorazmşohningtözib ketgan askarlarini töplaşga erişadi, qurol-yaroğ, otlar, ki-yim-keçak, oziq-ovqat ğamlab, kuraşni davom ettiradi. Naşjuvon otlogi yaqinida möğul bosqinçilarini tor-mor keltiradi. Söngra I. Obivard tomon yuriş qilgan. Bu yerda unga Muhammad Xorazmşohning yana ançagina jangçilari va amirlari kelib qöşilgan. 1221 y. I. Sabzavorni uz tasarru-figa kiritadi. Hurosonning katta qis-miga hukmronlik qilişga muvaffaq bölgan I. 1223 y.da al-Xalqa mavzeida mögullar (10 ming kişi) b-n yana jang qiladi, lekin bu muhorabada I. yengiladi. Rey ş.da turgan Ğiyosudsin Pir-şoh (Muhammad Xorazmşohning öğli) saroyidan panoh topadi va bir neça kundan söng zaharlab öldiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНОНЧХОН, Ўғул ҳожиб (асл исми Бадруддин Ўғул ҳожиб (?—1223) — ануштегинийлар — хоразмшоҳлар амири лашкарларидан, ҳожиб (13-а.). Муҳаммад Хоразмшоҳ 1216 й. ёзидаги Ирғиз дарё’си бўйидаги жангца кўрсатган қаҳрамонлиги эвазига Инончхон унвонини беради. Жалолиддин хоразм-шоҳ этиб тайинлангандан сўнг ўрганчга келганда И. қипчоқ амирларининг унга қарши уюштираётган суиқасддан ўз вақтида огоҳлантирган. 1219 й. И. амир Ихтиёруддин Кушлу б-н биргаликда Бухоро мудофаасига рахбарлик қилади. Мўғуллар Бухорони истило қилганларидан сўнг И. Наса (Нисо) вилоятига келади. Бу ерда Муқаммад Хоразмшоҳнингтўзиб кетган аскарларини тўплашга эришади, қурол-яроғ, отлар, ки-йим-кечак, озиқ-овқат ғамлаб, курашни давом эттиради. Нашжувон отлоги яқинида мўғул босқинчиларини тор-мор келтиради. Сўнгра И. Обивард томон юриш қилган. Бу ерда унга Муҳаммад Хоразмшоҳнинг яна анчагина жангчилари ва амирлари келиб қўшилган. 1221 й. И. Сабзаворни уз тасарру-фига киритади. Ҳуросоннинг катта қис-мига ҳукмронлик қилишга муваффақ бўлган И. 1223 й.да ал-Халқа мавзеида мўгуллар (10 минг киши) б-н яна жанг қилади, лекин бу муҳорабада И. енгилади. Рей ш.да турган Ғиёсудцин Пир-шоҳ (Муҳаммад Хоразмшоҳнинг ўғли) саройидан паноҳ топади ва бир неча кундан сўнг заҳарлаб ўлдирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.