Inson huquqlari töğrisida paktlar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 208–209-b. — ziyouz.com
Inson huquqlari töğrisida paktlar — Birlaşgan Millatlar Taşkilotining Boş Assambleyasi 1966 yil 16 dek.da qabul qilgan paktlar. Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquklar töğrisida xalqaro pakt hamda Fuqarolik va siyosiy huquqlar töğrisida xalqaro paktdan iborat. Ular xalqaro şartnoma kuçiga ega bölib, davlatlarning öz yurisdiksiyasida bölgan şaxslarga muayyan huquklarni beriş yuzasidan majburiyatlarini belgilaydi, I. h. t. p.ga qöşilgan har bir davlat tomonidan tegişli qonun va b. tadbirlarni joriy etiş orqali amalga oşiriladi. I. h. t. p.da xalqlarning öz taqdirini özi belgilaş va şu b-n boglik holda tabiiy boyliklarini özi erkin ravişda tasarruf etiş huquqi ta'kidlangan. Iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy sohalardagi huqukdar, jumladan, mehnat qiliş huquqi, dam oliş huquqi, yetarli turmuş darajasiga erişiş va yaşaş şaroitini uzluksiz yaxşilab boriş huquqi, ijtimoiy va boşlanğiç bepul ta'lim oliş huquqi, madaniy hayotda qatnaşiş va ilmiy ta-raqqiyot samaralaridan bahramand böliş huquqi va b. közda tutilgan. Şuningdek, fuqarolik va siyosiy huquklar, avvalo, har bir inson yaşaş huquqiga ega ekanligi körsatilib, heç kim qullikda, zabunlikda tutilmasligi, qiynoqlarga solinmasligi, xörlanmasligi, şafqatsiz muomalaga du-çor qilinmasligi zarur, degan talablar olğa surilgan. Erkinlik va daxlsizlik huquqi; qonun va sud oldida tenglik; jinoiy va fuqarolik sud işlarini yuritiş kafolati; özbo-şimçalik b-n va qonunga xilof ravişda şaxsiy va oilaviy turmuşga aralaşmaslik; turar joy daxlsizligi; yozişma siri; inson şa'ni va ob-rösiga qonunsiz tarzda tajovuz qil-maslik; fikrlaş, vijdon va din erkinligi huquqi; tinç yiğilişlar ötkaziş va uyuşma tuziş erkinligi xuquqi; ham bevosita, ham erkin saylangan vakillar orqali davlat işlarini yuritişda qatnaşiş; ovoz beriş va saylaniş huquqi; heç bir moneliksiz öz fikrida turiş huquqi kabilar ham I. h. t. p.da e'tiborga olingan. Özbekiston Respublikasi 1995 y. 31 avg.da I. h. t. p.ga qöşilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ТЎҒРИСИДА ПАКТЛАР — Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бош Ассамблеяси 1966 йил 16 дек.да қабул қилган пактлар. Иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуклар тўғрисида халқаро пакт ҳамда Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар тўғрисида халқаро пактдан иборат. Улар халқаро шартнома кучига эга бўлиб, давлатларнинг ўз юрисдикциясида бўлган шахсларга муайян ҳуқукларни бериш юзасидан мажбуриятларини белгилайди, И. ҳ. т. п.га қўшилган ҳар бир давлат томонидан тегишли қонун ва б. тадбирларни жорий этиш орқали амалга оширилади. И. ҳ. т. п.да халқларнинг ўз тақдирини ўзи белгилаш ва шу б-н боглик ҳолда табиий бойликларини ўзи эркин равишда тасарруф этиш ҳуқуқи таъкидланган. Иқтисодий, ижтимоий, маданий соҳалардаги ҳуқукдар, жумладан, меҳнат қилиш ҳуқуқи, дам олиш ҳуқуқи, етарли турмуш даражасига эришиш ва яшаш шароитини узлуксиз яхшилаб бориш ҳуқуқи, ижтимоий ва бошланғич бепул таълим олиш ҳуқуқи, маданий ҳаётда қатнашиш ва илмий та-раққиёт самараларидан баҳраманд бўлиш ҳуқуқи ва б. кўзда тутилган. Шунингдек, фуқаролик ва сиёсий ҳуқуклар, аввало, ҳар бир инсон яшаш ҳуқуқига эга эканлиги кўрсатилиб, ҳеч ким қулликда, забунликда тутилмаслиги, қийноқларга солинмаслиги, хўрланмаслиги, шафқатсиз муомалага ду-чор қилинмаслиги зарур, деган талаблар олға сурилган. Эркинлик ва дахлсизлик ҳуқуқи; қонун ва суд олдида тенглик; жиноий ва фуқаролик суд ишларини юритиш кафолати; ўзбо-шимчалик б-н ва қонунга хилоф равишда шахсий ва оилавий турмушга аралашмаслик; турар жой дахлсизлиги; ёзишма сири; инсон шаъни ва об-рўсига қонунсиз тарзда тажовуз қил-маслик; фикрлаш, виждон ва дин эркинлиги ҳуқуқи; тинч йиғилишлар ўтказиш ва уюшма тузиш эркинлиги хуқуқи; ҳам бевосита, ҳам эркин сайланган вакиллар орқали давлат ишларини юритишда қатнашиш; овоз бериш ва сайланиш ҳуқуқи; ҳеч бир монеликсиз ўз фикрида туриш ҳуқуқи кабилар ҳам И. ҳ. т. п.да эътиборга олинган. Ўзбекистон Республикаси 1995 й. 31 авг.да И. ҳ. т. п.га қўшилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.