Inson va fuqaroning huquq va erkinliklari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206–207-b. — ziyouz.com
Inson va fuqaroning huquq va erkinliklari - insonga bekamu köst yaşaş imkoniyatini beruvçi va iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, siyosiy sohalarda öz imkoniyat va talablarining amalga oşirilişini ta'minlovçi huquqiy maqom. Inson huquqlari va erkinliklariga rioya etiş Özbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumining asosidir. ÖzR Konstitutsiyasida qayd etilgan huquq va erkinliklar: qonunlarning mazmuni va qöllanilişiga hamda qonun çiqaruvçi, ijro etuvçi hokimiyat faoliyatiga bevosita ta'sir körsatadi; Özbekistonning har bir fuqarosiga, uning jinsi, irqi, millati, tili, diniy e'tiqodi, ijtimoiy kelib çiqişi, maslagi, şaxsiy va ijtimoiy ahvolidan qat'i nazar, inson huquqlari va erkinliklari buzilmasligini, sud yöli b-n himoya qilinişini ka-folatlaydi. Konstitutsiya barça fuqarolarning qonun oldida tengligiga asoslangan holda, özgalarning huqukdariga hurmat b-n qaraş tamoyillarini, özgalarning qonuniy manfaatlarini, huquq va erkinliklarini buziş hisobiga öz huquq va erkinliklarini röyobga çiqarişga yöl qöyilmaslikka, ijtimoiy adolat va hamjihatlikni ta'minlaşga qaratilgan. ÖzRda I. va f. h. va e. amalga oşirilişiga davlat kafolat beradi. Öz navbatida respublika hududida yaşovçi şaxslar Konsti-tutsiyada ta'kidlangan huquq va erkinliklarga, xalqaro huquq meyorlariga rioya etişi zarur. Umum e'tirof qilgan mazkur xalqaro meyoriy manbalar Birlaşgan Millatlar Taşkilotining Inson huquklari umumjahon deklaratsi-yasi, Bola huquklari töğrisida konvensiya va ÖzR qöşilgan yana bir qator xalqaro hujjatlardir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНСОН ВА ФУҚАРОНИНГ ҲУҚУҚ ВА ЭРКИНЛИКЛАРИ - инсонга бекаму кўст яшаш имкониятини берувчи ва иқтисодий, ижтимоий, маданий, сиёсий соҳаларда ўз имконият ва талабларининг амалга оширилишини таъминловчи ҳуқуқий мақом. Инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига риоя этиш Ўзбекистон Республикаси конституциявий тузумининг асосидир. ЎзР Конституциясида қайд этилган ҳуқуқ ва эркинликлар: қонунларнинг мазмуни ва қўлланилишига ҳамда қонун чиқарувчи, ижро этувчи ҳокимият фаолиятига бевосита таъсир кўрсатади; Ўзбекистоннинг ҳар бир фуқаросига, унинг жинси, ирқи, миллати, тили, диний эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши, маслаги, шахсий ва ижтимоий аҳволидан қатъи назар, инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари бузилмаслигини, суд йўли б-н ҳимоя қилинишини ка-фолатлайди. Конституция барча фуқароларнинг қонун олдида тенглигига асосланган ҳолда, ўзгаларнинг ҳуқукдарига ҳурмат б-н қараш тамойилларини, ўзгаларнинг қонуний манфаатларини, ҳуқуқ ва эркинликларини бузиш ҳисобига ўз ҳуқуқ ва эркинликларини рўёбга чиқаришга йўл қўйилмасликка, ижтимоий адолат ва ҳамжиҳатликни таъминлашга қаратилган. ЎзРда И. ва ф. ҳ. ва э. амалга оширилишига давлат кафолат беради. Ўз навбатида республика ҳудудида яшовчи шахслар Консти-туцияда таъкидланган ҳуқуқ ва эркинликларга, халқаро ҳуқуқ меъёрларига риоя этиши зарур. Умум эътироф қилган мазкур халқаро меъёрий манбалар Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Инсон ҳуқуклари умумжаҳон деклараци-яси, Бола ҳуқуклари тўғрисида конвенция ва ЎзР қўшилган яна бир қатор халқаро ҳужжатлардир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.