Integral hisob
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 213–214-b. — ziyouz.com
Integral hisob — integrallar va ularning xossalarini, hisoblaş usullarini, tatbiqlarini örganuvçi matematika bölimi. I. h. taraqqiyoti va mazmuni differensial hisob taraqqiyoti va mazmuni b-n uzviy boğliq. I. h. differensial hisob b-n birga çeksiz kiçik mikdorlar analizini (q. Matematik analiz) taşkil qiladi. 17-a. ga kelib, texnika va tabiiy fanlarning taraqqiyoti matematika oldiga juda köp yangi masalalarni, jumladan, murakkab geometrik şakldagi jismlarning yuzini, hajmini, oğirlik markazini hisoblaş masalalarini qöydi. Bularni aniqlaşning qadimgi eski usullari örniga yangi va kuçli matematik usullar yaratiş zaruriyati tuğildi. Şu davrda I. h. vujudga keddi. I. h.ning asosiy tuşunçalari aniq va aniqmas integral tuşunçalaridir. I. h.ning turli tatbiklarida bu anikmas integrallarga mos aniq integrallarning ahamiyati katta bölgani uçun ular yaxşi örganilgan va qiymatlari hisoblangan jadvallar tuzilgan.
Integral tuşunçasi bir neça xaqiqiy özgaruvçining funksiyalari uçun ham, kompleks özgaruvçining funksiyalari uçun ham aniqlangan va xossalari yaxşi örganilgan.
Q.: Matematik analiz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНТЕГРАЛ ҲИСОБ — интеграллар ва уларнинг хоссаларини, ҳисоблаш усулларини, татбиқларини ўрганувчи математика бўлими. И. ҳ. тараққиёти ва мазмуни дифференциал ҳисоб тараққиёти ва мазмуни б-н узвий боғлиқ. И. ҳ. дифференциал ҳисоб б-н бирга чексиз кичик микдорлар анализини (қ. Математик анализ) ташкил қилади. 17-а. га келиб, техника ва табиий фанларнинг тараққиёти математика олдига жуда кўп янги масалаларни, жумладан, мураккаб геометрик шаклдаги жисмларнинг юзини, ҳажмини, оғирлик марказини ҳисоблаш масалаларини қўйди. Буларни аниқлашнинг қадимги эски усуллари ўрнига янги ва кучли математик усуллар яратиш зарурияти туғилди. Шу даврда И. ҳ. вужудга кедди. И. ҳ.нинг асосий тушунчалари аниқ ва аниқмас интеграл тушунчаларидир. И. ҳ.нинг турли татбикларида бу аникмас интегралларга мос аниқ интегралларнинг аҳамияти катта бўлгани учун улар яхши ўрганилган ва қийматлари ҳисобланган жадваллар тузилган.
Интеграл тушунчаси бир неча хақиқий ўзгарувчининг функциялари учун ҳам, комплекс ўзгарувчининг функциялари учун ҳам аниқланган ва хоссалари яхши ўрганилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.