Interseksuallik

Interseksuallik (lot. inter -oraliq va sekus — jins) — ayrim jinsli organizmda ikki xil jinsga xos belgilar bölişi. Bu belgilar töliq rivojlanmagan, ya'ni oraliq holatda bölib (Germafroditizm b-n soliştiring), tananing ma'lum bir qismida birgalikda namoyon böladi. Odatda, bun-day organizm (interseks)ning individual rivojlanişi meyorda boşlanadi, ammo ma'lum davrdan boşlab boşqa jinsga xos tipda davom etadi. Organizm rivojlanişi qança erta boşlansa, I. şunça keskin namoyon böladi. Zigotalik, ya'ni genetik asosga ega bölgan I. kariotip yoki zigota genetik tarkibining meyordan çetga çiqişi tufayli paydo böladi. Bunday holda organizmning I. darajasi xromosom yoki gen balansi, ya'ni jinsiy xromosomalar sonining avtosomalar soniga nisbati hamda ulardagi jinsni belgilovçi genlarga boğliq böladi. Odamda aniqlangan I.ning har xil şakli, ya'ni psevdogermafroditizm jinsiy xromosomalar sonining özgarişi b-n bogliq bölişi mumkin.

Gormonal I. ayrim jinsli hayvonlarda endokrin sistemasi, xususan, umurtqalilarda buyrak usti bezi pöstloq qismi hamda gipofizning oldingi bölagidagi funksional yoki organik özgarişlar tufayli paydo böladi. Gormonal I.ni hayvonlarni kastratsiya qiliş (biçiş) yoki unga boşqa jinsning bezini köçirib ötkaziş orqali paydo qiliş mumkin. Bunday hollarda urğoçi hayvonlarda erkak jins uçun xos bölgan ikkilamçi jinsiy belgilar paydo böladi (maskulinizatsiya), erkak hayvonlarda esa, aksinça, urğoçi hayvon uçun xos belgilar rivojlana boşlaydi (feminizatsiya).