Intruziya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 228-b. — ziyouz.com
Intruziya (lot. untrudo — yorib kirib boriş) — 1) magmaiint Yer pusti qatlamlariga kirib olişi jarayoni. I. natijasida intruziv toğ jinslari tarkib topali; 2) magmaning Yer pöstida qotişidan hosil bölgan geologik magmatik jism. Atrof jinslar struktu-rasiga nisbatan mos (lakkolit va b.) va nomos (batolitlar, ştoklar, day-kalar va b.) yotgan I.lar farq qilinadi. Magmani kirib borgan çuqurligiga qarab abissal (çuqurlikda) va gipabissal (yuzarokda) I. tarkib topadi. Çuqurlikdagi I.da kontakt jinslarda özgarişlar kuçli böladi. Özbekistonda Nurota, Çatqol — Qurama va b. toğlarda I.ning turli xillari köp tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНТРУЗИЯ (лот. untrudo — ёриб кириб бориш) — 1) магмаиинт Ер пусти қатламларига кириб олиши жараёни. И. натижасида интрузив тоғ жинслари таркиб топали; 2) магманинг Ер пўстида қотишидан ҳосил бўлган геологик магматик жисм. Атроф жинслар структу-расига нисбатан мос (лакколит ва б.) ва номос (батолитлар, штоклар, дай-калар ва б.) ётган И.лар фарқ қилинади. Магмани кириб борган чуқурлигига қараб абиссал (чуқурликда) ва гипабиссал (юзарокда) И. таркиб топади. Чуқурликдаги И.да контакт жинсларда ўзгаришлар кучли бўлади. Ўзбекистонда Нурота, Чатқол — Қурама ва б. тоғларда И.нинг турли хиллари кўп тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.