Iogann Fridrix Gerbart
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 228-b. — ziyouz.com
Gerbart Iogann Fridrix GERBART (Herbart) Iogann Fridrix (1776.4.5, Oldenburg - 1841.14.8, Gyottingen) — nemis faylasufi, psixologi, pedagogi. Plyuralizm namoyandasi. Uning fikriça, dunyo özgarmas eng oddiy mohiyatlar — «reallar» dan tuzilgan. G. assotsiativ psixologiya tarafdorlaridan. G. talqinida falsafa — tuşunçalarni işlab çiqiş b-n şuğullanadi. U bolalar tarbiyasi jarayonini 3 qismga böladi: bolalarni boşqariş, tarbiyaviy ta'lim va axloqiy tarbiya. Uning pedagogik karaşlarida tarbiyaviy ta'lim asosiy örinni egallaydi. Psixologiyani metafizika, tajriba va mat. ga asoslangan sistematik fan deb hisoblagan. U mavhum tafakkur, hissiy faoliyat, iroda kabi muammolarning psixologik jihatlarini tadqiq etdi. Tört bosqiç (aniqlik, assotsiatsiya, tizim, uslub)li ta'lim nazariyasini ilgari surgan. Formal estetika deb atalmiş fan asosçisi (gözallik manbai — simmetriya, mutanosiblik, marom (ritm) va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕРБАРТ (Herbart) Иоганн Фридрих (1776.4.5, Ольденбург - 1841.14.8, Гёттинген) — немис файласуфи, психологи, педагоги. Плюрализм намояндаси. Унинг фикрича, дунё ўзгармас энг оддий моҳиятлар — «реаллар» дан тузилган. Г. ассоциатив психология тарафдорларидан. Г. талқинида фалсафа — тушунчаларни ишлаб чиқиш б-н шуғулланади. У болалар тарбияси жараёнини 3 қисмга бўлади: болаларни бошқариш, тарбиявий таълим ва ахлоқий тарбия. Унинг педагогик карашларида тарбиявий таълим асосий ўринни эгаллайди. Психологияни метафизика, тажриба ва мат. га асосланган систематик фан деб ҳисоблаган. У мавҳум тафаккур, ҳиссий фаолият, ирода каби муаммоларнинг психологик жиҳатларини тадқиқ этди. Тўрт босқич (аниқлик, ассоциация, тизим, услуб)ли таълим назариясини илгари сурган. Формал эстетика деб аталмиш фан асосчиси (гўзаллик манбаи — симметрия, мутаносиблик, маром (ритм) ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.