Ipak bezlari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 258-b. — ziyouz.com
Ipak bezlari — kapalak qurtlarining rivojlanişi davrida ipak işlab çiqaruvçi bezlari. I. b. işlab çiqaradigan suyuklik havoda qotib, ipak ipga aylanadi. Ipak ipi turli haşarotlarda turli funksiyani bajaradi. Mas, olma qurti ğumbakka aylaniş davrida ipak ipidan daraxt şoxidan pastga tuşiş uçun foydalanadi; oq kapalak gumbagi iplar yordamida turli substratga yopişib oladi; olma kuyasi iplar b-n daraxt novdasi va barglarini törga öxşab örab oladi yoki ğilof töqiydi va uning içida ğumbak-ka aylanadi; ipak qurti pilla öraydi. Bitta ipak qurti ipak bezlaridan 100—1500 m gaça, hatto, undan xam köproq ipak ipi ajratişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИПАК БЕЗЛАРИ — капалак қуртларининг ривожланиши даврида ипак ишлаб чиқарувчи безлари. И. б. ишлаб чиқарадиган суюклик ҳавода қотиб, ипак ипга айланади. Ипак ипи турли ҳашаротларда турли функцияни бажаради. Мас, олма қурти ғумбакка айланиш даврида ипак ипидан дарахт шохидан пастга тушиш учун фойдаланади; оқ капалак гумбаги иплар ёрдамида турли субстратга ёпишиб олади; олма куяси иплар б-н дарахт новдаси ва баргларини тўрга ўхшаб ўраб олади ёки ғилоф тўқийди ва унинг ичида ғумбак-ка айланади; ипак қурти пилла ўрайди. Битта ипак қурти ипак безларидан 100—1500 м гача, ҳатто, ундан хам кўпроқ ипак ипи ажратиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.