Iqlim xaritalari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 464-b. — ziyouz.com
Iqlim xaritalari - ma'lum hududning iqlim xususiyatlarini aks ettiradigan geografik xaritalar. Me-teorologik elementlarning köp yillik kuzatiş ma'lumotlari asosida tuziladi. I.x.da iqlimiy izoçiziq ötkaziladi. Mac, izotermalar örtaça t-rasi bir xil bölgan barça nuqtalarni, izobaralar atmosfera bosimini, izogiyetalar yoğin mikdorini, izonefalar bulut mikdorini, izotaxalar bir xil tezlikdagi şamollarni, izohronalar iqlim hodisalari (birinçi sovuq tuşişi, qor qoplamining paydo bölişi va yöqolişi, daryolarning muzlaşi va oçilişi va b.) bir xil muddatda boşlanadigan joylarni körsatadi va h. k. Izoçiziklar oraliği böyoq yoki ştrixlar b-n aks ettiriladi. Ikdimning turli körinişlarini ta'riflaşda ham izoçiziqlar işla-tiladi: quyoş çiqib turgan davr, yoğin, tuman, kuçli şamollar, momaqaldiroq, sovuq urişi va b. ham izoçiziqlar b-n körsatiladi. Şamollar şamol diagrammalari b-n, bunda kup esadigan şamollar yönalişi ba'zan strel-kalar b-n, ularning qançalik tez takrorlanişi esa şartli belgilar b-n körsatiladi. I.x. köproqoylik va yillik, ba'zida mavsum (davr) uçun tuziladi. I.x.gaiqlimturlariningtaqsimlan işi (hududni iqlimiy rayonlaştiriş xaritasi) ham kiradi.
Yöldoş Toğaymurodov, Gulruh Hamidova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИҚЛИМ ХАРИТАЛАРИ - маълум ҳудуднинг иқлим хусусиятларини акс эттирадиган географик хариталар. Ме-теорологик элементларнинг кўп йиллик кузатиш маълумотлари асосида тузилади. И.х.да иқлимий изочизиқ ўтказилади. Mac, изотермалар ўртача т-раси бир хил бўлган барча нуқталарни, изобаралар атмосфера босимини, изогиеталар ёғин микдорини, изонефалар булут микдорини, изотахалар бир хил тезликдаги шамолларни, изоҳроналар иқлим ҳодисалари (биринчи совуқ тушиши, қор қопламининг пайдо бўлиши ва йўқолиши, дарёларнинг музлаши ва очилиши ва б.) бир хил муддатда бошланадиган жойларни кўрсатади ва ҳ. к. Изочизиклар оралиғи бўёқ ёки штрихлар б-н акс эттирилади. Икдимнинг турли кўринишларини таърифлашда ҳам изочизиқлар ишла-тилади: қуёш чиқиб турган давр, ёғин, туман, кучли шамоллар, момақалдироқ, совуқ уриши ва б. ҳам изочизиқлар б-н кўрсатилади. Шамоллар шамол диаграммалари б-н, бунда куп эсадиган шамоллар йўналиши баъзан стрел-калар б-н, уларнинг қанчалик тез такрорланиши эса шартли белгилар б-н кўрсатилади. И.х. кўпроқойлик ва йиллик, баъзида мавсум (давр) учун тузилади. И.х.гаиқлимтурларинингтақсимлан иши (ҳудудни иқлимий районлаштириш харитаси) ҳам киради.
Йўлдош Тоғаймуродов, Гулруҳ Ҳамидова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.