Iravadi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 267–268-b. — ziyouz.com
Iravadi IRAVADI, Irravadi — Myanmadagi eng katta dare. Uz. 2150 km, havzasining mayd. 430 ming km2. Himolay toğlarining şarqiy tarmoqlaridan (Xitoyda) boşlanib, asosan, şim.dan jan.gatomon oqadi. I.ningyuqori qismi va irmoklari tor daralardan ötadi, bu qismida ostona köp. Şan toğlaridan ötgan joylarida özani tor (100—50 m). Örta va quyi oqimi Iravadi tekisligidan oqadi. Quyiliş yeridan 300 km yuqorida botqoq va çan-galzor deltasi (mayd. 30 ming km2) boşlanadi. I.ning ikkita yirik tar-moğida kema qatnaydi. Daryo suvi An-daman dengiziga yiliga 250 mln. t oqiziq keltiradi. I.ningrejimi mussonli, apr.—avg.da tölib oqadi, suv sathi bu vaqtda 8—11 m gaça kötariladi. Tez-tez suv toşqinlari bölib turadi. Suv sarfi quyi qismida 13—14 ming m3/sek, ba'zida 20 ming m3/sek ga yetadi. Quyiliş yeridan 1100 km ma-sofada (yozda 1440 km gaça) kema qatnaydi. I.dan yoğoç oqizişda, örta va quyi qismida suğorişda foydalaniladi. I. böyida Mandalay, Yangon ş.lari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИРАВАДИ, Ирравади — Мьянмадаги энг катта даре. Уз. 2150 км, ҳавзасининг майд. 430 минг км2. Ҳимолай тоғларининг шарқий тармоқларидан (Хитойда) бошланиб, асосан, шим.дан жан.гатомон оқади. И.нингюқори қисми ва ирмоклари тор даралардан ўтади, бу қисмида остона кўп. Шань тоғларидан ўтган жойларида ўзани тор (100—50 м). Ўрта ва қуйи оқими Иравади текислигидан оқади. Қуйилиш еридан 300 км юқорида ботқоқ ва чан-галзор дельтаси (майд. 30 минг км2) бошланади. И.нинг иккита йирик тар-моғида кема қатнайди. Дарё суви Ан-даман денгизига йилига 250 млн. т оқизиқ келтиради. И.нингрежими муссонли, апр.—авг.да тўлиб оқади, сув сатҳи бу вақтда 8—11 м гача кўтарилади. Тез-тез сув тошқинлари бўлиб туради. Сув сарфи қуйи қисмида 13—14 минг м3/сек, баъзида 20 минг м3/сек га етади. Қуйилиш еридан 1100 км ма-софада (ёзда 1440 км гача) кема қатнайди. И.дан ёғоч оқизишда, ўрта ва қуйи қисмида суғоришда фойдаланилади. И. бўйида Мандалай, Янгон ш.лари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.