Iristoy Qöçqortoyev
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 450-b. — ziyouz.com
Qöçqortoyev Iristoy (1936.5.7, Sayram tumani, Qozoğiston — 2000.20.12, Turkiya; Toşkentda dafn etilgan) — tilşunos olim. Özbekiston FA akad. (2000). Filol. fanlari d-ri (1978), prof. (1981). Örta Osiyo un-tining filol. f-tini tugatgan (1958). Özbekiston FA Til va adabiyot in-tida kiçik ilmiy xodim (1958—60), Toş-DUda aspirant (1960—63), öqituvçi (1964—66), katta öqituvçi (1966-68), dotsent (1968—81), dekan örinbosari (1981—82), özbek filologiyasi f-ti dekani (1987—95), turk filologiyasi kafedrasi mudiri (1997 y. dan). Turkiya untida özbek tilidan dars bergan.
Asosiy ilmiy işlari özbek tilida nutq fe'llari mavzuiga bağişlangan. Q. Özbekistonda turkiy-şunoslikning rivojlanişiga muhim hissa qöşgan. Oliy öquv yurtlari uçun «Turkiy filologiyaga kiriş» (hamkorlikda, 1984), «Tilşunoslikka kiriş» (hamkorlikda, 1976) kabi darsliklar yaratgan. Uning bolalarga bağişlangan «Bu işing yaxşimi» (1964), «Ikki va ön bir» (1964), «Yaylovda» (1965) kabi hikoyalar töplamlari ham bor.
As: Badiiy söz ustasi, T., 1967; Badiiy nutqstilistikasi, T., 1975; F. de Sossyurning lingvistik konsepsiyasi, T., 1976; Söz ma'nosi va uning valentligi, T, 1977; Özbek tilida nutq fe'llari valent taxlili, T., 1977.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎЧҚОРТОЕВ Иристой (1936.5.7, Сайрам тумани, Қозоғистон — 2000.20.12, Туркия; Тошкентда дафн этилган) — тилшунос олим. Ўзбекистон ФА акад. (2000). Филол. фанлари д-ри (1978), проф. (1981). Ўрта Осиё ун-тининг филол. ф-тини тугатган (1958). Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт ин-тида кичик илмий ходим (1958—60), Тош-ДУда аспирант (1960—63), ўқитувчи (1964—66), катта ўқитувчи (1966-68), доцент (1968—81), декан ўринбосари (1981—82), ўзбек филологияси ф-ти декани (1987—95), турк филологияси кафедраси мудири (1997 й. дан). Туркия унтида ўзбек тилидан дарс берган.
Асосий илмий ишлари ўзбек тилида нутқ феъллари мавзуига бағишланган. Қ. Ўзбекистонда туркий-шуносликнинг ривожланишига муҳим ҳисса қўшган. Олий ўқув юртлари учун «Туркий филологияга кириш» (ҳамкорликда, 1984), «Тилшуносликка кириш» (ҳамкорликда, 1976) каби дарсликлар яратган. Унинг болаларга бағишланган «Бу ишинг яхшими» (1964), «Икки ва ўн бир» (1964), «Яйловда» (1965) каби ҳикоялар тўпламлари ҳам бор.
Ас: Бадиий сўз устаси, Т., 1967; Бадиий нутқстилистикаси, Т., 1975; Ф. де Соссюрнинг лингвистик концепцияси, Т., 1976; Сўз маъноси ва унинг валентлиги, Т, 1977; Ўзбек тилида нутқ феъллари валент тахлили, Т., 1977.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.