«Irşod Az-ziro'a fi ilm alhirosa»
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 289–290-b. — ziyouz.com
«Irşod Az-ziro'a fi ilm alhirosa» («Dehqonçilik ilmi haqida qöllanma») — 1515 y. hirotlik olim Niyoziy Hiraviy tomonidan yozilib, temuriylardan Sulton Mahmudga takdim etilgan asar. 8 bob (Ravza-gulşan) dan iborat: 1) tuproqşunoslik (yerning turlari); 2) har xil ekinlarni ekiş jadvali; 3) don ekinlari, 4) uzumçilik; 5) sabzavotçilik va kök ekinlar; 6) meva, man-zarali daraxtlar va gul ekiş; 7) pay-vand qiliş, mevali daraxtlarni ekiş tartibi, suğoriş usullari va asalariçilik; 8) mevali va manzarali daraxtlar, gullarni ma'lum reja (tarh) b-n ekiş. Muallifning fik-riça, yerni yaxşi haydaş, öğitlaş, suğoriş, ekinni öz vaqtida ekiş va parvariş qiliş tufayli har qanday yerdan ham yuqori hosil oliş mumkin. Asarda uruğ tanlaşga alohida e'ti-bor beriş lozimligi körsatilgan. Asarning don, texnika ekinlari, paxtaçilik, boğdorçilik, poliz ekinlari, sabzavotçilik va gulçilikka bağişlangan boblari diqqatga sa-zovor. Unda meva navlarini yaxşilaş uçun payvand qiliş va çanglatişning ahamiyati kattaligi yozilgan. Örta Osiyo dehqonçilik agrotexnikasini örganişda qimmatli manba bölgan bu asarning qölyozma nusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik intida saqlanadi (inv. N565).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ИРШОД АЗ-ЗИРОЪА ФИ ИЛМ АЛҲИРОСА» («Деҳқончилик илми ҳақида қўлланма») — 1515 й. ҳиротлик олим Ниёзий Ҳиравий томонидан ёзилиб, темурийлардан Султон Маҳмудга такдим этилган асар. 8 боб (Равза-гулшан) дан иборат: 1) тупроқшунослик (ернинг турлари); 2) ҳар хил экинларни экиш жадвали; 3) дон экинлари, 4) узумчилик; 5) сабзавотчилик ва кўк экинлар; 6) мева, ман-зарали дарахтлар ва гул экиш; 7) пай-ванд қилиш, мевали дарахтларни экиш тартиби, суғориш усуллари ва асаларичилик; 8) мевали ва манзарали дарахтлар, гулларни маълум режа (тарҳ) б-н экиш. Муаллифнинг фик-рича, ерни яхши ҳайдаш, ўғитлаш, суғориш, экинни ўз вақтида экиш ва парвариш қилиш туфайли ҳар қандай ердан ҳам юқори ҳосил олиш мумкин. Асарда уруғ танлашга алоҳида эъти-бор бериш лозимлиги кўрсатилган. Асарнинг дон, техника экинлари, пахтачилик, боғдорчилик, полиз экинлари, сабзавотчилик ва гулчиликка бағишланган боблари диққатга са-зовор. Унда мева навларини яхшилаш учун пайванд қилиш ва чанглатишнинг аҳамияти катталиги ёзилган. Ўрта Осиё деҳқончилик агротехникасини ўрганишда қимматли манба бўлган бу асарнинг қўлёзма нусхаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик интида сақланади (инв. N565).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.