Isfandiyor
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 373–374-b. — ziyouz.com
Isfandiyor (Avestoda Spenta yara — «Muqaddas ruh yor bölgan şaxs») — Eron miflari qahramoni; Luhrospning nabirasi. Afrosiyobning nabirasi Ar-jayepta. qarşi janglar qilgan. «Şohnoma»da Turonga qarşi kuraşgan Eron qöşini qömondoni. Arjasp Balxga hujum qilib, şoh Luhrospni qatl etgan va 2 qizini asir olib Ruinadiz (Mis qal'a) qal'asi (Poykend)ga berkingan. I. Guştaspning farmoniga köra, Arjasp ustiga yuriş qilgan. Qal'aga kiriş uçun I. harbiy hiyla işlatgan: I. va bir qism askari savdogarlar sandiğiga bekinib qal'aga kirib olişgan, natijada 2 tomondan qilingan hujum oqibatida qal'a taslim bölgan. Arjasp va köplab turonliklar öldirilgan, qal'a buzib yuborilgan. I. Eronga qaytgaç, Guştasp unga Rusşamnknt qölini boğlab keltirişni buyurgan. I. b-n Rustam yakkama-yakka jangga kirişgan, unda Rustam I.ning eng zaif yeri bölgan köziga yulğun da-raxti (I.ning taqdiri b-n boğliq) novdasidan qilingan zaharlangan kamon öqi otib uni öldirgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИСФАНДИЁР (Авестода Спента йара — «Муқаддас руҳ ёр бўлган шахс») — Эрон мифлари қаҳрамони; Луҳроспнинг набираси. Афросиёбнинг набираси Ар-жаепта. қарши жанглар қилган. «Шоҳнома»да Туронга қарши курашган Эрон қўшини қўмондони. Аржасп Балхга ҳужум қилиб, шоҳ Луҳроспни қатл этган ва 2 қизини асир олиб Руинадиз (Мис қалъа) қалъаси (Пойкенд)га беркинган. И. Гуштаспнинг фармонига кўра, Аржасп устига юриш қилган. Қалъага кириш учун И. ҳарбий ҳийла ишлатган: И. ва бир қисм аскари савдогарлар сандиғига бекиниб қалъага кириб олишган, натижада 2 томондан қилинган ҳужум оқибатида қалъа таслим бўлган. Аржасп ва кўплаб туронликлар ўлдирилган, қалъа бузиб юборилган. И. Эронга қайтгач, Гуштасп унга Русшамнкнт қўлини боғлаб келтиришни буюрган. И. б-н Рустам яккама-якка жангга киришган, унда Рустам И.нинг энг заиф ери бўлган кўзига юлғун да-рахти (И.нинг тақдири б-н боғлиқ) новдасидан қилинган заҳарланган камон ўқи отиб уни ўлдирган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.