Iş beruvçilar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 422–423-b. — ziyouz.com
Iş beruvçilar — xodimni işga oliş huquqi bölgan yuridik yoki jismoniy şaxslar. ÖzR Mehnat kodeksiga kura: korxonalar, şu jumladan, ularning alohida tarkibiy bölinmalari öz rahbarlari timsolida; mulkdorlarning özi ayni bir vaqtda rahbar bölgan xususiy korxonalar; 18 yoşga tölgan ayrim şaxslar qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda I.b. bölişi mumkin. I.b.ning huquq va burçlari, majburiyatlari, xodimlar b-n mehnat şartnomasini tuziş şartlari Özbekiston Respublikasining MK va mehnatga oid qonunlarida belgilab berilgan. Konunga köra, I.b.: korxonani boşqariş va öz vakolatlari doirasida mustaqil qarorlar qabul qiliş; qonun hujjatlariga muvofiq yakka tartibdagi mehnat şartnomalarini tuziş va bekor qiliş; mehnat şartnomasida körsatilgan işni lo-zim darajada bajarişni xodimdan talab qiliş; öz manfaatlarini himoya qiliş uçun boşqa I.b. b-n birga jamoat birlaşmalari tuziş va bunday birlaşmalarga a'zo böliş huquqiga ega. I.b. xodimlar vakillik organlari (kasaba uyuşmalari va ularning saylab qöyiladigan organlari yoki xodimlar tomonidan saylanadigan boşqa organlar)ning huquqlariga rioya qili-şi, ularning faoliyatiga kömaklaşişi şart. Korxonada I.b. nomidan vakillikni ma'muriyatning mansabdor şaxslari mehnat töğrisidagi qonunlar va b. normativ hujjatlar, ularning ustavlari yoki nizomlari asosida berilgan vakolatlar doirasida amalga oşiradi. Qonunda I.b.ning işga qabul qilişni ğayriqonuniy ravişda rad etişga yöl qöymasligi körsatib ötilgan (ÖzR Mehnat kodeksi, 78-modda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИШ БЕРУВЧИЛАР — ходимни ишга олиш ҳуқуқи бўлган юридик ёки жисмоний шахслар. ЎзР Меҳнат кодексига кура: корхоналар, шу жумладан, уларнинг алоҳида таркибий бўлинмалари ўз раҳбарлари тимсолида; мулкдорларнинг ўзи айни бир вақтда раҳбар бўлган хусусий корхоналар; 18 ёшга тўлган айрим шахслар қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда И.б. бўлиши мумкин. И.б.нинг ҳуқуқ ва бурчлари, мажбуриятлари, ходимлар б-н меҳнат шартномасини тузиш шартлари Ўзбекистон Республикасининг МК ва меҳнатга оид қонунларида белгилаб берилган. Конунга кўра, И.б.: корхонани бошқариш ва ўз ваколатлари доирасида мустақил қарорлар қабул қилиш; қонун ҳужжатларига мувофиқ якка тартибдаги меҳнат шартномаларини тузиш ва бекор қилиш; меҳнат шартномасида кўрсатилган ишни ло-зим даражада бажаришни ходимдан талаб қилиш; ўз манфаатларини ҳимоя қилиш учун бошқа И.б. б-н бирга жамоат бирлашмалари тузиш ва бундай бирлашмаларга аъзо бўлиш ҳуқуқига эга. И.б. ходимлар вакиллик органлари (касаба уюшмалари ва уларнинг сайлаб қўйиладиган органлари ёки ходимлар томонидан сайланадиган бошқа органлар)нинг ҳуқуқларига риоя қили-ши, уларнинг фаолиятига кўмаклашиши шарт. Корхонада И.б. номидан вакилликни маъмуриятнинг мансабдор шахслари меҳнат тўғрисидаги қонунлар ва б. норматив ҳужжатлар, уларнинг уставлари ёки низомлари асосида берилган ваколатлар доирасида амалга оширади. Қонунда И.б.нинг ишга қабул қилишни ғайриқонуний равишда рад этишга йўл қўймаслиги кўрсатиб ўтилган (ЎзР Меҳнат кодекси, 78-модда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.