Iş haqi minimumi

Iş haqi minimumi IŞ HAQI MINIMUMI, eng kam iş haqi — mulkçilik şakllaridan qat'i nazar mamlakatdagi barça korxonalar, taşkilotlarda mehnatga tölanadigan haqning davlat tomonidan rasmiy belgilangan eng kam mikdori. Oylik I.q. stavkalari yoki soatbay haq şakllarida joriy etiladi. Özining iqtisodiy-ijtimoiy mazmuniga köra, I.h.m. insonning munosib turmuş darajasining eng kuyi çegarasini belgilaydi. I.h.m. hayot vositalarining minimal qiymatiga töğri keladi va amaldagi qonunlar böyiça ma'lum davr mobaynida (odatda bir oy davomida) insonning yaşaşi uçun kerak bölgan hayot vositalari minimumini sotib olişga (minimal iste'mol byudjetini qoplaşga) yetişi lozim. I.h.m. har doim ham tirikçilik minimumiga boglik bölmay, muayn davrlar uçun davlatning moliyaviy imkoniyatlariga qarab, mamlakatning öz iqtisodiyoti va xususiyatlarini hisobga olgan holda belgilanişi va davriy oşib borişi mumkin. I.h.m. jahon mamlakatlarida Xalqaro mehnat taşkilotining Kon-vensiyalari (Minimal iş haqini belgilaş amaliyotini yaratiş töğrisidagi 26konvensiya va Minimal iş xaqini rivojlanayotgan mamlakatlarni alohida hisobga olgan holda belgilaş töğrisidagi 131konvensiya) ta-lablariga rioya qilgan holda tartibga solinadi. Inflyatsiya jarayonida I.h. m. ni indeksatsiyalaş hukumatning maxsus qarorlari b-n amalga oşiriladi. Davlat soliqlari, tölovlar, jarimalarni hisoblaşda, jismoniy şaxslardan undiriladigan daromad soliği darajalarini belgilaşda ham I.h.m. baza tarzida foydalaniladi. Özbekistonda 1992 y.dan boşlab joriy qilingan. I.h.m. 4535 söm qilib belgilangan (2002, 1 avg.).

Qodirjon Yusupov.