Işçilar fakulteti
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 454-b. — ziyouz.com
Işçilar fakulteti (rabfak) — Özbekistonda örta ma'lumoti bölmagan işçi va dehqonlarni oliy öquv yurtlariga kirişga tayyorlaş maqsadida oçilgan umumiy ta'lim öquv yurti. Birinçi marta 1919 y. oxirida Turkiston xalq unti qoşida oçilgan (100 öquvçi bölgan); bu un-t asosida Turkiston davlat unti taşkil topgaç, uning huzuridagi I.f. kengaydi. 1921 y. yanv. da undagi öquvçilar soni 480 kişiga yetdi, ularning 60% mahalliy millat vakili edi. 1922 y. fev. da Toşkentning Eski şahar qismida mazkur I.f. ning bölimi taşkil qilindi (unda maxsus xotin-qizlar bölimi ham bölgan).
Özbekistonda oliy öquv yurtlariga kiruvçilar yetişmasligi I.f. ni kengaytirişni taqozo etdi. 1927 — 28 y. lar Samarkand, Farğona va b. joylarda I.f. oçildi. 1929 y. Toşkent ped. in-ti huzurida taşkil etilgan I.f. ning 30 guruhi bölib, qar bir guruhda 30 dan ortiq bola öqigan. 2 turli I.f. bölgan: keçki — korxonalardagi I.f. da i.ç.dan ajralmagan holda öqilgan (ta'lim muddati 4 y.), kunduzgi — oliy öquv yurtlari huzuridagi I.f.da i.ç.dan ajralgan holda öqilgan (ta'lim muddati 3 y.). I.f., asosan, ped., tibbiyot va sanoat sohalari böyiça muta-xassislar tayyorlagan. Özbekistonda umumiy va örta maxsus ta'limning rivojlanişi b-n öz ahamiyatini yöqot-di va 30-y. larning oxirida tugatildi. 1969 i. işçi va qişloq yoşlarini oliy maktabga kirişi uçun zarur şaroit yaratiş maqsadida oliy öquv yurtlarida tayyorlov bölimlark taşkil etildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИШЧИЛАР ФАКУЛЬТЕТИ (рабфак) — Ўзбекистонда ўрта маълумоти бўлмаган ишчи ва деҳқонларни олий ўқув юртларига киришга тайёрлаш мақсадида очилган умумий таълим ўқув юрти. Биринчи марта 1919 й. охирида Туркистон халқ унти қошида очилган (100 ўқувчи бўлган); бу ун-т асосида Туркистон давлат унти ташкил топгач, унинг ҳузуридаги И.ф. кенгайди. 1921 й. янв. да ундаги ўқувчилар сони 480 кишига етди, уларнинг 60% маҳаллий миллат вакили эди. 1922 й. фев. да Тошкентнинг Эски шаҳар қисмида мазкур И.ф. нинг бўлими ташкил қилинди (унда махсус хотин-қизлар бўлими ҳам бўлган).
Ўзбекистонда олий ўқув юртларига кирувчилар етишмаслиги И.ф. ни кенгайтиришни тақозо этди. 1927 — 28 й. лар Самарканд, Фарғона ва б. жойларда И.ф. очилди. 1929 й. Тошкент пед. ин-ти ҳузурида ташкил этилган И.ф. нинг 30 гуруҳи бўлиб, қар бир гуруҳда 30 дан ортиқ бола ўқиган. 2 турли И.ф. бўлган: кечки — корхоналардаги И.ф. да и.ч.дан ажралмаган ҳолда ўқилган (таълим муддати 4 й.), кундузги — олий ўқув юртлари ҳузуридаги И.ф.да и.ч.дан ажралган ҳолда ўқилган (таълим муддати 3 й.). И.ф., асосан, пед., тиббиёт ва саноат соҳалари бўйича мута-хассислар тайёрлаган. Ўзбекистонда умумий ва ўрта махсус таълимнинг ривожланиши б-н ўз аҳамиятини йўқот-ди ва 30-й. ларнинг охирида тугатилди. 1969 и. ишчи ва қишлоқ ёшларини олий мактабга кириши учун зарур шароит яратиш мақсадида олий ўқув юртларида тайёрлов бўлимларк ташкил этилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.