Işemiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 428-b. — ziyouz.com
Işemiya (yun. ischo — töxtataman, haima — qon), mahalliy kamqonlik, mahalliy anemiya — orga-nizmning biror qismi, a'zo yoki töqimaning qonga yolçimasligi. I.ning angiospastik (tomirlar spazmidan kelib çiqadigan), obturatsion (arteriyaga tromb yoki embol tiqili-şidan paydo böladigan) va kompress i on (tomirning qisilib yoki bosilib qolişiga aloqador) turlari bor. I.da mikrodirkulyatsiya jarayoni buziladi. Mayda tomirlar puçayib qoladi, arteriyaning toraygan joyidan pastki qismida qon bosimi pa-sayadi va tomir devori tuzuk oziklana olmaydi, töqima hajmi kiçrayadi, t-rasi pasayadi. Töqimaga kislorod yetişmay, moddalar almaşinuvi va funksiya buziladi, oğriq sezgilari paydo böladi. I. tösatdan röy berib, uzoq davom etadigan bölsa, töqima nekrozi yoki infarkt kuzatilişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИШЕМИЯ (юн. ischo — тўхтатаман, haima — қон), маҳаллий камқонлик, маҳаллий анемия — орга-низмнинг бирор қисми, аъзо ёки тўқиманинг қонга ёлчимаслиги. И.нинг ангиоспастик (томирлар спазмидан келиб чиқадиган), обтурацион (артерияга тромб ёки эмбол тиқили-шидан пайдо бўладиган) ва компресс и он (томирнинг қисилиб ёки босилиб қолишига алоқадор) турлари бор. И.да микродиркуляция жараёни бузилади. Майда томирлар пучайиб қолади, артериянинг торайган жойидан пастки қисмида қон босими па-саяди ва томир девори тузук озиклана олмайди, тўқима ҳажми кичраяди, т-раси пасаяди. Тўқимага кислород етишмай, моддалар алмашинуви ва функция бузилади, оғриқ сезгилари пайдо бўлади. И. тўсатдан рўй бериб, узоқ давом этадиган бўлса, тўқима некрози ёки инфаркт кузатилиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.