Işlab çiqariş vaqti
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 433-b. — ziyouz.com
Işlab çiqariş vaqti - kapi tal (korxona vositalari)ning i.ç. jarayonida böliş muddati. I.ç. vositalarining korxonaga tuşgandan boşlab, tayyor maqsulot işlab çikarilgunça ketgan vaqtni öz içiga oladi. I.ç.v. mahsulotning murakkabligi, texnologik jarayon (i.ç. jarayonining mexani-zatsiyalaşganligi va avtomatlaşganligi), işçilar malakasi va b. omillarga boğliq. I.ç.v. mehnat predmetlari va qurollarining işlatilmay saqlanib turiş davri, bevosita iş jarayoni davri, tanaffuslar uçun ketadigan davrdan iborat. Aylanma mablağlarning i.ç. zaxirasi sifatida turadigan vaqti korxonaning xom aşyo va materiallar b-n ta'minlanişiga boğliq. Iş davri esa mazkur korxonada tayyorlanayotgan mahsulotning xususiyatlariga, texnika va i.ç. texnologiyasining ta-raqqiyot darajasiga, tanaffuslar vaq-ti, mahsulotning xususiyatlariga va uni tayyorlaş usuliga, şuningdek, i.ç. va mehnatni taşkil qiliş darajasi (maşina va agregatlarning iş reji-mi, korxona neça smenada işlaşi va şunga öxşaşlar)ga boğliq. Iş davri va tanaffuslar birgalikda işlab çiqariş siklini taşkil qiladi. Ilğor texnika va texnologiyalarni i.ç.ga joriy qiliş I.ç.v.ni qisqartiriş imkonini beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ВАҚТИ - капи тал (корхона воситалари)нинг и.ч. жараёнида бўлиш муддати. И.ч. воситаларининг корхонага тушгандан бошлаб, тайёр мақсулот ишлаб чикарилгунча кетган вақтни ўз ичига олади. И.ч.в. маҳсулотнинг мураккаблиги, технологик жараён (и.ч. жараёнининг механи-зациялашганлиги ва автоматлашганлиги), ишчилар малакаси ва б. омилларга боғлиқ. И.ч.в. меҳнат предметлари ва қуролларининг ишлатилмай сақланиб туриш даври, бевосита иш жараёни даври, танаффуслар учун кетадиган даврдан иборат. Айланма маблағларнинг и.ч. захираси сифатида турадиган вақти корхонанинг хом ашё ва материаллар б-н таъминланишига боғлиқ. Иш даври эса мазкур корхонада тайёрланаётган маҳсулотнинг хусусиятларига, техника ва и.ч. технологиясининг та-раққиёт даражасига, танаффуслар вақ-ти, маҳсулотнинг хусусиятларига ва уни тайёрлаш усулига, шунингдек, и.ч. ва меҳнатни ташкил қилиш даражаси (машина ва агрегатларнинг иш режи-ми, корхона неча сменада ишлаши ва шунга ўхшашлар)га боғлиқ. Иш даври ва танаффуслар биргаликда ишлаб чиқариш циклини ташкил қилади. Илғор техника ва технологияларни и.ч.га жорий қилиш И.ч.в.ни қисқартириш имконини беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.