Işqorli toğ jinslari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 457-b. — ziyouz.com
Işqorli toğ jinslari - tar kibida işkrrli metallar nisbatan köp bölgan magmatik toğ jinslari. I.t. j. ning asosiy jins hosil qiluvçi mi-nerallari; işqorli dala şpatlari, işqorli piroksenlar va amfibollar, feldşpatidlar guruhiga mansub minerallar (nefelin, leysit, sodalit). I.t. j. ning bir neça turlari ma'lum: nefelinli siyenitlar, işkrrli granitlar, işqorli gabbro, miaskitlar, urtitlar, kimberlitlar va b. I.t.j. magmaning kristallanişidan, şuningdek, metamorfizm jarayoni natijasida hosil böladi. I.t.j. RF (Kola ya.o., Ural, Sibir), Örta Osiyo, Zakavkazye, Ukrainada ma'lum. Özbekistonda Quljuqtov va Çatqol toglarida to-pilgan. I.t.j. da apatit va nodir metall konlariuçraydi. Grenlandiya, Kanada, Braziliya, Jan. Afrikada nefelinli ruda konlari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИШҚОРЛИ TOF ЖИНСЛАРИ - тар кибида ишкррли металлар нисбатан кўп бўлган магматик тоғ жинслари. И.т. ж. нинг асосий жинс ҳосил қилувчи ми-нераллари; ишқорли дала шпатлари, ишқорли пироксенлар ва амфиболлар, фельдшпатидлар гуруҳига мансуб минераллар (нефелин, лейцит, содалит). И.т. ж. нинг бир неча турлари маълум: нефелинли сиенитлар, ишкррли гранитлар, ишқорли габбро, миаскитлар, уртитлар, кимберлитлар ва б. И.т.ж. магманинг кристалланишидан, шунингдек, метаморфизм жараёни натижасида ҳосил бўлади. И.т.ж. РФ (Кола я.о., Урал, Сибирь), Ўрта Осиё, Закавказье, Украинада маълум. Ўзбекистонда Қулжуқтов ва Чатқол тогларида то-пилган. И.т.ж. да апатит ва нодир металл конлариучрайди. Гренландия, Канада, Бразилия, Жан. Африкада нефелинли руда конлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.