Iskabtopar isitmasi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 297-b. — ziyouz.com
Iskabtopar isitmasi ISKABTOPAR ISITMASI, pap patiçi isitmasi — virus qözğa-tadigan ötkir infeksion kasallik. Infeksiya iskabtoparlar (fleboto-muslar) çaqişi orqali yuqadi. Virus iskabtoparning 3 nasli mobaynida saklanadi va mavsum sayin ulardan kişilarga ötadi. I. i. Örta dengiz sohilida, Yaqin Şarqda, Hindiston, Şa-rkiy Afrika, Markaziy va Jan. Amerikada bor. Örta Osiyoda ondasonda uçraydi. Yaşirin davri 3—6 kun. T-ra bir neça soat içida 38—40° gaça kötarilib, 2—3 kundan keyin tuşadi. Be-morning darmoni quriydi, boşi, mus-kullari oğriydi, közida oğriq seziladi; yuzi va tanasining yuqori qismi kerkadi, qizaradi; köz oqi ham qizaradi; ba'zan köngli aynib, qusadi. T.-ra tuşgaç, darmonsizlik uzoq davom etadi. I. i.ni vraç aniqlaydi vadavolaydi. Oldini oliş: bemor iskabtoparlar kira olmaydigan alohida xonaga yotqiziladi; iskabtoparlar yöq qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИСКАБТОПАР ИСИТМАСИ, пап патичи иситмаси — вирус қўзға-тадиган ўткир инфекцион касаллик. Инфекция искабтопарлар (флебото-муслар) чақиши орқали юқади. Вирус искабтопарнинг 3 насли мобайнида сакланади ва мавсум сайин улардан кишиларга ўтади. И. и. Ўрта денгиз соҳилида, Яқин Шарқда, Ҳиндистон, Ша-ркий Африка, Марказий ва Жан. Америкада бор. Ўрта Осиёда ондасонда учрайди. Яширин даври 3—6 кун. Т-ра бир неча соат ичида 38—40° гача кўтарилиб, 2—3 кундан кейин тушади. Бе-морнинг дармони қурийди, боши, мус-куллари оғрийди, кўзида оғриқ сезилади; юзи ва танасининг юқори қисми керкади, қизаради; кўз оқи ҳам қизаради; баъзан кўнгли айниб, қусади. Т.-ра тушгач, дармонсизлик узоқ давом этади. И. и.ни врач аниқлайди вадаволайди. Олдини олиш: бемор искабтопарлар кира олмайдиган алоҳида хонага ётқизилади; искабтопарлар йўқ қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.