Iskandar munşiy
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 299-b. — ziyouz.com
Iskandar munşiy ISKANDAR MUNŞIY, Iskan darbek Turkman (1561/62 — 1634) — tarixçi, Eron şohi Abbos I ning munşiysi. Oliy devonda xizmat qilguniga qadar moliyaviy işlar böyiça kiçik amaldor, söngra devoni inşoda xizmat qilgan; 1587 y. boşida harbiy xizmatga laşkarnavis sifatida qabul qilingan va Abbos I ning harbiy yurişlarida qatnaşgan. 1592/93 y.dan va-fot etguniga qadar şohning şaxsiy kotibi bölib xizmat kilgan. I. M.ning «Tarixi olam oroyi Abbosiy» («Abbosiyning jahon ziynati tarixi», 1616—taxm. 1630) asari safaviylarnit Abbos I davridagi tarixining asosiy manbasi hisoblanadi. Unda Ozarbayjon tarixi, Abbos I ning harbiy islohotlari, safaviylar qöl ostidagi mamlakatlar (Gruziya, Kurdiston, Şirvon)dagi xalq harakatlari, şuningdek, Movarounnahrning 16-a. oxiridagi siyosiy ahvoli, Xorazm b-n Eron örtasidagi siyosiy aloqalar va b. haqida muhim ma'lumotlar bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИСКАНДАР МУНШИЙ, Искан дарбек Туркман (1561/62 — 1634) — тарихчи, Эрон шоҳи Аббос I нинг муншийси. Олий девонда хизмат қилгунига қадар молиявий ишлар бўйича кичик амалдор, сўнгра девони иншода хизмат қилган; 1587 й. бошида ҳарбий хизматга лашкарнавис сифатида қабул қилинган ва Аббос I нинг ҳарбий юришларида қатнашган. 1592/93 й.дан ва-фот этгунига қадар шоҳнинг шахсий котиби бўлиб хизмат килган. И. М.нинг «Тарихи олам оройи Аббосий» («Аббосийнинг жаҳон зийнати тарихи», 1616—тахм. 1630) асари сафавийларнит Аббос I давридаги тарихининг асосий манбаси ҳисобланади. Унда Озарбайжон тарихи, Аббос I нинг ҳарбий ислоҳотлари, сафавийлар қўл остидаги мамлакатлар (Грузия, Курдистон, Ширвон)даги халқ ҳаракатлари, шунингдек, Мовароуннаҳрнинг 16-а. охиридаги сиёсий аҳволи, Хоразм б-н Эрон ўртасидаги сиёсий алоқалар ва б. ҳақида муҳим маълумотлар бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.