Ismoil
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 325-b. — ziyouz.com
Ismoil — Qur'onda nomi zikr etilgan payğambarlardan biri. Ibrohim (as)ning öğli. Qur'onda u öz axlini namoz öqiş, zakot berişga buyurganligi yozilgan. I. Allohning amri böyiça öz otasi b-n Ka'ba ibodatxonasini bunyod etgan.
Rivoyatlarda I. Ibrohim(as)ning Hojar ismli çörisidan tuğilganligi hikoya qilingan: Ibrohim (as) Parvardigorning amri va Sora (Ibrohimning xotini)ning xohişiga köra Hojarni olib Arabiston (Makka) tomon ketadi. I. öşa yerda tuğiladi, onasi uni yuviş uçun suv qidirib Safo va Marva tepaliklari oraliğida yetti marta yugurgan (hojilarning bu tepaliklar oraliğida yuguriş odatining kelib çiqişi şu voqea b-n boğlanadi). Şu payt I. tepinganda uning oyoği ostidan Zamzam buloği paydo bölgan, undan muqaddas suv otilib çiqqan. Islomda Ibrohim (as) I.ni Allohga qurbon qilmoqçi bölganligi, lekin şu dam uning örniga qöçqor yuborilganligi rivoyat qilinadi. I. voyaga yetgaç, şu atrofda yaşovçi jurhum qabilasidan bir qizga uylanadi, keyin u b-n ajraşib şu qabilaning boşqa qiziga uylanadi. Xotinlaridan arab tilini örganadi. Arab nasabşunoslariga köra, şim. arab qabilalarining hammasi I.dan tarqalgan. Rivoyat qili-nişiça, I. alayhissalom 137 y. umr körgan. Arab tarixçilarining fikriça, Makkada vafot etgan va Hojar yoniga dafn qilingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИСМОИЛ — Қуръонда номи зикр этилган пайғамбарлардан бири. Иброҳим (ас)нинг ўғли. Қуръонда у ўз ахлини намоз ўқиш, закот беришга буюрганлиги ёзилган. И. Аллоҳнинг амри бўйича ўз отаси б-н Каъба ибодатхонасини бунёд этган.
Ривоятларда И. Иброҳим(ас)нинг Ҳожар исмли чўрисидан туғилганлиги ҳикоя қилинган: Иброҳим (ас) Парвардигорнинг амри ва Сора (Иброҳимнинг хотини)нинг хоҳишига кўра Ҳожарни олиб Арабистон (Макка) томон кетади. И. ўша ерда туғилади, онаси уни ювиш учун сув қидириб Сафо ва Марва тепаликлари оралиғида етти марта югурган (ҳожиларнинг бу тепаликлар оралиғида югуриш одатининг келиб чиқиши шу воқеа б-н боғланади). Шу пайт И. тепинганда унинг оёғи остидан Замзам булоғи пайдо бўлган, ундан муқаддас сув отилиб чиққан. Исломда Иброҳим (ас) И.ни Аллоҳга қурбон қилмоқчи бўлганлиги, лекин шу дам унинг ўрнига қўчқор юборилганлиги ривоят қилинади. И. вояга етгач, шу атрофда яшовчи журҳум қабиласидан бир қизга уйланади, кейин у б-н ажрашиб шу қабиланинг бошқа қизига уйланади. Хотинларидан араб тилини ўрганади. Араб насабшуносларига кўра, шим. араб қабилаларининг ҳаммаси И.дан тарқалган. Ривоят қили-нишича, И. алайҳиссалом 137 й. умр кўрган. Араб тарихчиларининг фикрича, Маккада вафот этган ва Ҳожар ёнига дафн қилинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.