Issiqlik nasosi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 356-b. — ziyouz.com
Issiqlik nasosi - issiklik energetika kurilmasi. Vazifasi — past trali issiqlik bergiç (mas, suv) issiklik energiyasini yuqori trali issiklik qabul qilgiçga uzatiş. I. n. ning işlaşi uçun taşqi energiya (mexanik, elektr, kimyoviy) sarf bölişi kerak. I. n. da sodir böladigan jarayonlar sovitiş maşinasida iş jismi amalga oşiriladigan jarayonlarga öxşaş; lekin sovitiş maşinasida sovuq, I. n. da issiklik b-n iş köriladi. I. n., asosan, yuqori bosimli kondensator, past bosimli buglat-kiç, kompressor va drosselli ventildan iborat. Rasmda isitiş uçun möljallangan I. n. sxemasi berilgan. Past t-rada qaynovçi suyuklik (xlorometil, freon, ammiak) t-rasi unça yuqori bölmagan suv havzasi issiqligi hisobiga buğlanadi. Ajralgan buğ kompressorda siqiladi va isitiş ti-zimidagi issiklik eltuvçi (işlatilgan suv) sovitiladigan yuqori bosimli kondensatorda kondensatlanadi. Suyuklik drosselli ventildan ötib, bosimi pasayadi va buğlatkiçga kiradi. Sikllar şu tarzda takrorlanaveradi. Issiklik qabul qilgiç ajratkiçdan ötgan issiklikdan taşqari sarflangan energiyaga teng issiqlikni ham olgani uçun I. n. elektr, mexanik yoki kimyoviy energiyani bevosita issiqlikka aylantiradigan qurilmalarga nisbatan ança samarali hisoblanadi. I. n. binolarni isitişda va texnologiya jarayonlarida qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИССИҚЛИК НАСОСИ - иссиклик энергетика курилмаси. Вазифаси — паст трали иссиқлик бергич (мас, сув) иссиклик энергиясини юқори трали иссиклик қабул қилгичга узатиш. И. н. нинг ишлаши учун ташқи энергия (механик, электр, кимёвий) сарф бўлиши керак. И. н. да содир бўладиган жараёнлар совитиш машинасида иш жисми амалга ошириладиган жараёнларга ўхшаш; лекин совитиш машинасида совуқ, И. н. да иссиклик б-н иш кўрилади. И. н., асосан, юқори босимли конденсатор, паст босимли буглат-кич, компрессор ва дросселли вентилдан иборат. Расмда иситиш учун мўлжалланган И. н. схемаси берилган. Паст т-рада қайновчи суюклик (хлорометил, фреон, аммиак) т-раси унча юқори бўлмаган сув ҳавзаси иссиқлиги ҳисобига буғланади. Ажралган буғ компрессорда сиқилади ва иситиш ти-зимидаги иссиклик элтувчи (ишлатилган сув) совитиладиган юқори босимли конденсаторда конденсатланади. Суюклик дросселли вентилдан ўтиб, босими пасаяди ва буғлаткичга киради. Цикллар шу тарзда такрорланаверади. Иссиклик қабул қилгич ажраткичдан ўтган иссикликдан ташқари сарфланган энергияга тенг иссиқликни ҳам олгани учун И. н. электр, механик ёки кимёвий энергияни бевосита иссиқликка айлантирадиган қурилмаларга нисбатан анча самарали ҳисобланади. И. н. биноларни иситишда ва технология жараёнларида қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.