Issiqlik taşuvçilar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 357-b. — ziyouz.com
Issiqlik taşuvçilar - issiqroq jismdan sovuqroq jismga is-siklik uzatişda qöllaniladigan harakatlanuvçi muhit. I. t. issiklik b-n ta'minlaş, isitiş, şamollatiş (ventilyatsiya) tizimlarida, texnologik issiklik va b. qurilmalarda sovitiş, quritiş, termik işlov beriş va b. uçun xizmat qiladi. Yoqilği öçoq (tu-tun) gazlari, suv, suv buği, suyuq me-tallar (kaliy, natriy, simob), freon va b. eng keng tarqalgan I. t. hisoblanadi. I. t. issiklikni uzatiş jarayo-nida agregat holatini (qaynayotgan su-yuqlik, kondensatlanayotgan buğ) özgartirişi yoki bu holatni özgartirmay saqlab qolişi (qaynamayotgan suyuqlik, öta qizdirilgan buğ, kondensatlanmaydigan gaz) mumkin. Birinçi holda I. t. ning t-rasi özgarmay qoladi, çunki faqat fazaviy ötiş issiqligigina uzatiladi; ikkinçi holda esa t-ra özgaradi (pasayadi yoki kötariladi). Yadro reaktorida I. t. ga alohida talablar qöyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИССИҚЛИК ТАШУВЧИЛАР - иссиқроқ жисмдан совуқроқ жисмга ис-сиклик узатишда қўлланиладиган ҳаракатланувчи муҳит. И. т. иссиклик б-н таъминлаш, иситиш, шамоллатиш (вентиляция) тизимларида, технологик иссиклик ва б. қурилмаларда совитиш, қуритиш, термик ишлов бериш ва б. учун хизмат қилади. Ёқилғи ўчоқ (ту-тун) газлари, сув, сув буғи, суюқ ме-таллар (калий, натрий, симоб), фреон ва б. энг кенг тарқалган И. т. ҳисобланади. И. т. иссикликни узатиш жараё-нида агрегат ҳолатини (қайнаётган су-юқлик, конденсатланаётган буғ) ўзгартириши ёки бу ҳолатни ўзгартирмай сақлаб қолиши (қайнамаётган суюқлик, ўта қиздирилган буғ, конденсатланмайдиган газ) мумкин. Биринчи ҳолда И. т. нинг т-раси ўзгармай қолади, чунки фақат фазавий ўтиш иссиқлигигина узатилади; иккинчи ҳолда эса т-ра ўзгаради (пасаяди ёки кўтарилади). Ядро реакторида И. т. га алоҳида талаблар қўйилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.