Issiqxona ekinlari

Issiqxona ekinlari - issiqxonalarda östiriladigan ösimliklar. I. e. ga, asosan, pomidor va bodring, qisman limon, gullar, barra piyoz, rediska, kökat sabzavotlardan ukrop, salat, petruşka, şuningdek, şampinon zamburuği, ovqatga yangiligida işla-tiladigan ziravorlar, salaLir va manzarali ösimliklar kiradi. I. e. ni östiriş usullari: doimiy joyga ekiş, köçat qilib ötqaziş, yetiltiriş, ösişni tezlatiş. I. e. yoruğni köp talab etadi. Salatbop saçratki va şampinon qoronğida östiriladi. I. e. ning haroratga talabçanligi har xil. Bodring, qovun, tarvuz, pomidor, baklajon, qalampir, piyoz, petruşka, selderey yuqori harorat (18—28°) da; gulkaram, rediska, salat, kolbari, ukrop va b. mö'tadil harorat (12—16°) da östiriladi. Bahor-yoz oylarida bodring, pomidor, salat, gulkaram va b.; kuzqiş oylarida pomidor, kök piyoz, gulkaram, salat, selderey, petruşka va b. yetiştiriladi. Bodring tugişi va mevalarning ösişi uçun fotosintetik aktiv radiatsiyaning (FAR) minimal örtaça kunlik yiğindisi 28 kkal/sm2 ni, pomidor uçun esa 38 kkal/ sm2 ni taşkil etişi lozim. Özbekistonda FARning dek.—yanv. oylaridagi yiğindisi 2620—3390 kkal/sm2 taşkil etadi. Kuzqiş davrida bodring yetiştiriş uçun tuvakçalarda yetiştirilgan kuçatlar sent. da issiqxonaga ötkaziladi, okt. ning 2-yarmidayoq ulardan hosil olinadi. Kişki issikxonaga bodring uruği dek. ning oxirida ekiladi, 40—45 kunlik köçati esa yanv. ning 2-yarmi—fev. ning boşlarida ötkaziladi. Bahorgi issiqxonalarga köçat martning boşlarida ötqaziladi. Kuzqiş davrida pomidor yetiştiriş uçun uruği iyulda tuvakçalarga ekilib, kuçatlarni avg. da issiqxonaga ötkaziladi. Qiş-köklam davridagiga esa urug dek. ning boşida sepilib, köçati fev. ning boşlarida issiqxonaga ötkaziladi. Bahorgi issiqxonalarga faqat martning boşlarida köçat ötqaziş mumkin bölganligi sababli, uruğ yanv. boşlarida ekiladi. I. e. ning hosili ösimliklarning iste'mol qilinadigan qismlari (barg, poya, ildizmeva, meva, tugunak va b.) yetilişiga qarab yiğiştirib olinadi.

Botir Azimov.