Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ivan Andreyeviç Krilov

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 706-b. — ziyouz.com

    Krilov Ivan Andreyeviç [1769.2(13).2, Moskva - 1844.9(21).11, Peterburg] -rus yozuvçisi, masalçi. «Poçta duxov» (1789), «Zritel» (1792) jur.larini naşr ettirgan. 1786—88 y.larda poy-taxt dvoryanlarining axloqiy buzuqligini foş etuvçi komediya («Ğazabnok oila», «Töpolonçilar», «Qizlarga saboq va b.), tragediya («Kleopatra», «Filomela»), komik operalar («Bahodir Ilya», 1870) yozgan. Hukumatga qarşi yozilgan «Trumf» («Çimçilaş») tragediyasi (1799—1800) qölyozma holida tarqatilgan. «Qalb» qissasi (1792) da podşolik tuzumi va Yekaterina II ning yasama liberalizmi ustidan kuladi. 1809 — 43 y.larda 200 dan ortiq masallar yozgan. Birinçi «Masallar» kitobi 1809 y. naşr qilingan. Ularda ijtimoiy illatlar foş etilgan, zulm va zörlik qoralangan («Böri b-n qöziçoq», «Hayvonlar ölati», «Börilar va ovçilar», «Dehqonlar va daryo» va b.), vazirliklarning qayta taşqil etilişi («Kvartet»), Arakçeyevning zolimligi tanqid qilingan («Baliqlar raqsi»). 1812 y.dagi Fransiya-Rossiya uruşi yillarida yozgan «Muşuk va oşpaz», «Itxonaga kirib qolgan böri», «Qarğa va tovuq», «Muşuk va Çurtan baliq» va b. masallarida vatanparvarlik ğoyalari ilgari surilgan. Asarlarida sofdil va mehnatsevar kişilar uluğlangan, dangasa, qörqoq, ikkiyuzlamaçilar tanqid qilingan. Masallari demokratik ruh b-n suğorilgan. Satirasi kuçli, tili ötkir va ta'sirçan. Asarlari özbek tiliga tarjima qilingan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КРИЛОВ Иван Андреевич [1769.2(13).2, Москва - 1844.9(21).11, Петербург] -рус ёзувчиси, масалчи. «Почта духов» (1789), «Зритель» (1792) жур.ларини нашр эттирган. 1786—88 й.ларда пой-тахт дворянларининг ахлоқий бузуқлигини фош этувчи комедия («Ғазабнок оила», «Тўполончилар», «Қизларга сабоқ ва б.), трагедия («Клеопатра», «Филомела»), комик опералар («Баҳодир Илья», 1870) ёзган. Ҳукуматга қарши ёзилган «Трумф» («Чимчилаш») трагедияси (1799—1800) қўлёзма ҳолида тарқатилган. «Қалб» қиссаси (1792) да подшолик тузуми ва Екатерина II нинг ясама либерализми устидан кулади. 1809 — 43 й.ларда 200 дан opтиқ масаллар ёзган. Биринчи «Масаллар» китоби 1809 й. нашр қилинган. Уларда ижтимоий иллатлар фош этилган, зулм ва зўрлик қораланган («Бўри б-н қўзичоқ», «Ҳайвонлар ўлати», «Бўрилар ва овчилар», «Деҳқонлар ва дарё» ва б.), вазирликларнинг қайта ташқил этилиши («Квартет»), Аракчеевнинг золимлиги танқид қилинган («Балиқлар рақси»). 1812 й.даги Франция-Россия уруши йилларида ёзган «Мушук ва ошпаз», «Итхонага кириб қолган бўри», «Қарға ва товуқ», «Мушук ва Чуртан балиқ» ва б. масалларида ватанпарварлик ғоялари илгари сурилган. Асарларида софдил ва меҳнатсевар кишилар улуғланган, дангаса, қўрқоқ, иккиюзламачилар танқид қилинган. Масаллари демократик руҳ б-н суғорилган. Сатираси кучли, тили ўткир ва таъсирчан. Асарлари ўзбек тилига таржима қилинган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.